IN HET LEVEN DER PLANT. 
383 
fungi vrije stikstof kunnen binden. Voor Brandzwammen gaat, volgens 
Brëfeld, dit vermoeden volstrekt niet op. 
Ook de beteekenis der mycorrhizen voor hoogere planten wordt 
dikwijls gezocht in het binden van vrije stikstof. Magnus toch vond 
in 1900, dat bij de endotrophe mycorrhizen van Neottia Nidus Avis , 
de fungus van buiten af indringt en zich op eenigen afstand van de 
epidermis gaat vertakken, zoodat een aantal concentrisch gelegen 
cellagen in wortel en rhizoom met den fungus opgevuld worden. In 
sommige van deze cellen wordt het protoplasma verdrongen en vormt 
de schimmel organen om te overwinteren en ’t volgend jaar nieuwe 
planten te infeeteeren. In andere cellen wordt de fungus gedeeltelijk 
verteerd, terwijl de niet verteerde deelen, omgeven door een laag 
cellulose, tot een klomp in de cel opgehoopt worden. Ongeveer ’t zelfde 
vond Shibata (1902) bij Psilotum triquetrum. Daar bij de Podocarpus- 
knolletjes, waar de schimmel waarschijnlijk vrije stikstof assimileert, 
de fungus ook verteerd wordt, is ’t zeer goed mogelijk, dat de endo- 
trophe mycorrhizen vrije stikstof binden en de verbindingen aan de 
plant leveren. 
Maar is het ook mogelijk, dat de mycotrophe planten pepton- of 
amido-organismen zijn, en dat die stoften door den fungus uit den 
humus gehaald worden ? 
Stahl zegt (1900), dat de mycorrhizen de plant gemakkelijk de 
anorganische zouten leveren door deze te assimileeren en ze dan aan 
de plant af te staan. Als bewijs hiervoor voert hij aan, dat in de 
mycotrophe planten geen afvalprodukten van de assimilatie, als cal- 
ciumoxalaat, gevonden worden. 
Soms gebeurt het, dat de oogst van een veld, waarop gedurende 
achtereenvolgende jaren een gewas, als winterrogge, dat zelf geen 
stikstof kan binden, gekweekt is, toeneemt, niettegenstaande er geen 
stikstof bemesting wordt gegeven. Op een dergelijk veld wordt dus 
meer stikstof in den bodem gebonden, dan er met den oogst verwij- 
derd wordt. 
Zooals weer uit onderzoekingen van Winogradsky is gebleken, 
hebben wij hier te doen met de werking van bodembacteriën, die 
vrije stikstof uit de lucht kunnen binden. 
Evenals bij de zwavel- en nitrobacteriën paste Winogradsky een 
voedingsoplossing met weinig organische stof toe. Hierin ontstond, na 
enting met aarde, een krachtige boterzuurgisting, totdat alle suiker 
opgebruikt was; tevens traden bacterien-„draden” op, omgeven door 
slijm. De vloeistof had veranderingen ondergaan, want op de oplos- 
sing kwamen fungi en nadat deze het boterzuur hadden verbruikt, 
