WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
21 
fen aangelokt worden, brengt k. shibata een mengsel van sper ma. van 
Isoëtes en Salvinia onder het microscoop. In dit praeparaat schuift hij 
dan twee capillaire buisjes, waarvan het eene maleïnezuur en het andere, 
fumaarzuur bevat. Ofschoon deze beide lichamen stereo-isomeer zijn, 
ziet men nu plotseling de spermatozoïden zich in twee groepen scheiden ; 
die van Salvinia gaan naar het eerstgenoemde buisje, terwijl die van 
Isoëtes zich naar het andere begeven. 
Men kan deze proef natuurlijk met allerlei mengsels van spermato- 
zoïden herhalen ; die der varens gaan dan naar de appelzure zouten, die der 
mossen naar suiker, terwijl die van Marchantia, zooals lidforss vond, door 
eiwitachtige stoffen worden aangetrokken. [Bot. Magazine,* Vol. XIX, blz, 
39, April 1905). d. v. 
CHEMIE. 
Atoomgewicht van stikstof. — ph. a. guye bepaalt atoomge wichten 
door middel van de gas-dichtheden. Hij betoogt dat deze methode, in 
den laatsten tijd ook door rayleigh, leduc en d. berthelot gevolgd, 
zeer nauwkeurig is geworden. Vroeger was dit niet zoo; reeds daarom 
niet, omdat men de noodige correcties, wegens de afwijkingen van de 
gaswetten die voor elk gas anders zijn, niet naar eisch kon aanbrengen. 
Voor sommige elementen verkreeg hij uitkomsten, die voldoende 
overeenstemmen met die door gewichtsanalyse gevonden. Zoo berekent 
hij (als O = 16) voor H — 1,0077; voor C (uit CO) == 12,001; C (uit 
C0 2 ) = 12,003; C (uit C*H 2 ) = 12,002; Cl (uit HC1) = 35,476 ; S (uit 
S0 2 ) = 32,065; Ar = 39,866. 
Een uitzondering maakt evenwel de stikstof, waarvoor de internatio- 
nale tabel (op grond van de gewichtsanalysen van stas) 1 4,04 aan geeft. 
Niet alleen hij, maar pok leduc, jaquerod en perrot, p. berthelot 
en rayleigh komen uit de dichtheden van stikstof en stikstofverbin- 
dingen tot lagere waarden, die tusschen 14,006 en 14,014 afwisselen. 
Als waarschijnlijkste waarde kan men 14,01 aannemen. 
guye merkt hierbij nog op dat stas ook van andere elementen het 
atoomgewicht te hoog vond, zoo b.v. van Na, dat volgens richards 
niet 23,043 maar 23,007 bedraagt. In plaats van, naar gebruikelijk is, de 
atoomgewichten te berekenen in betrekking tot eenig element, waarvan 
stas ’t atoomgewicht vaststelde, zou guye het doelmatiger vinden, als 
men als grondslag C, H of N aannam, d.w.z. elementen, waarvan de 
atoomgewichten uit gasdichtheden bepaald zijn. 
Berekent men b.v. het atoomgewicht van zilver, met behulp van de 
