24 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD . 
werking voor het zenuwstelsel werd niet gevonden, wel voor de vaat 
endotheliën en misschien voor de kapselepitheliën der spinaal-gangliën. 
MALKiN en scholz vonden voortschrijdende degeneratieve processen 
aan de vaat-endotheliën, BiiRMANN en linser toonden met Köntgenstralen 
ook aan dat in de eerste plaats de endotheliën der bloedvaten verande- 
ringen ondergaan, birch-hirschfeld’s onderzoekingen over electieve 
werking voor de retina zijn wegens de bestaande ontsteking der omge- 
ving niet bewijzend en het blijkt niet hoe daarbij de retinavaten waren. 
Uit schwarz’ onderzoekingen op kippeneieren, waarbij hij aanneemt dat 
de radiumstralen vooral lecithinehoudende cellen en weefsels treffen, 
volgt niet dat juist zenuwcellen gevoeliger voor die stralen zouden zijn. 
(Arb. a. d. neur. lust., Wien ., VII, 102, 1905). 
A. s. 
ANATOMIE. 
Trigeminus. — Cushing ging, ingevolge 26 gevallen van exstirpatie 
van het ganglion Gasseri , het verbreidingsgebied van den trigeminus na. 
Het bleek dat de individueele afwijkingen minder zijn dan men wel 
aannam, zoodat de grens bijna steeds dezelfde was. Bij een volkomen 
anaesthesie voor alle kwaliteiten konden naar boven en naar achteren 
twee grenzen worden vastgesteld, waarvan de voorste de volkomen anaes- 
thesie en de achterste de zone der analgesie aangaf. Zulk een kleine 
zone van analgesie bevond zich ook aan de middellijn van den neus- 
wortel en aan de punt van den neus. Op den schedel begint de achterste 
grens in de middellijn, op de hoogte van het boveneinde van den sulcus 
centralis, gaat dan naar voren en beneden tot aan het oor, over een 
deel van den helix, gaat in den uitwendigen gehoorgang, door het 
trommelvlies heen, komt aan het ondereinde van den tragus weêr te 
voorschijn, verloopt door de regio zygomatica, bereikt ongeveer in het 
midden tusschen kin en onderkaakshoek den kaakrand en eindigt aan 
de middellijn, 1 — 2 centimeter onder de kin. De voorste grens verloopt 
iets verder van de zoo juist beschrevene en bereikt gewoonlijk het oor 
niet. In enkele gevallen komt de voorste grens bijna met de achterste 
overeen en dan is de laatste nog iets meer naar achteren verschoven. 
Het slijmvlies van tong, wangen en lippen, bard en zacht verhemelte, 
neus en een deel van den keel is ook aangedaan en schijnt ook een 
halfzijdige anaesthesie van de dura mater op exstirpatie van het ganglion 
Gasseri te volgen . De afgrenzing van den trigeminus past zeer goed aan 
die van den quintus. Een overgrijpen van trigeminus en cervicaal wortels 
komt slechts in zeer geringen graad voor. 
[Buil. of the John Hopkins Hosp., XV, 213). 
A. S. 
