52 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
later eenerzijds wortels en aan het andere uiteinde een stengeltje te 
voorschijn komen. Zulke kiemplantjes zijn veel kleiner dan de jonge 
scheuten die uit de kruipende wortelstokken omhoog groeien. Velenovsky 
vond dat de stengels der kiemplanten niet, als gewoonlijk, aan den top 
van het oorspronkelijke stengelorgaan, het procauloom gevormd worden, 
maar zijdelings te voorschijn komen en wel als endogene vorming uit 
het wortelgedeelte. 
Belangrijk is ook, dat bij de gewone Pyrola’s dikwijls door verwon- 
dingen onder den grond wortels van den wortelstok worden losgemaakt. 
Zij plegen dan adventieve knoppen voort te brengen, die tot stengeltjes 
met een bladroset opgroeien. Een nader onderzoek van onze inlandsche 
soorten van wintergroen zou in dit opzicht wellicht belangrijke uitkom- 
sten geven. [Buil. internat. Acad. Sc. Bohème , 1905, X, No 1). d. v. 
Zaadkiemen der Crucifeeren. — Het is bekend, dat in de zaden 
der kruisbloemigen de kiemen verschillend gekromd plegen te zijn, in 
de meeste gevallen zóó, dat het worteltje tegen den rug van één der 
zaadlobben of eenerzijds langs den rand van beide zaadlobben ligt. E. 
Hanntg heeft getracht de oorzaken dezer verschillen op te helderen. 
Hij vond dat de eerste deelingen van den kiemkogel in de pas bevruchte 
zaadknoppen in allerlei richtingen, dus zonder regel, plaats vinden. 
De kiemkogel deelt zich aanvankelijk volgens twee vlakken, die elkander 
in de as der nieuwe plant snijden en die loodrecht op elkander staan. 
Het eene vlak komt overeen met het scheidingsvlak der latere zaad- 
lobben, het andere met hun mediaanvlak. Het kruis, dat beiden op een 
dwarsche doorsnede maken, kan nu in alle richtingen georienteerd zijn 
en zelfs in zaden in een zelfde vrucht allerlei verschillen in richting 
vertoonen . 
Later groeien de kiemen uit en plooien zich daarbij naar de voor hen 
beschikbare ruimte. Want laat men ze buiten den zaadknop, op een 
kunstmatigen voedingsbodem zich ontwikkelen, dan blijven zij recht. 
Die ruimte, d. i. de kiemzak, is echter dubbel gebogen, daar de zaden 
campylotroop zijn. In die bocht voegen zich de groeiende kiemen. Hoe 
zij zich daarbij buigen (ruggelings of zijdelings) hangt van hun vorm 
en van dien van den embryozak af, niet van hun aanvankelijke ligging. Het 
bewijs daarvoor levert Lepidium virginicum, een soort, die zich van de 
gewone Lepidium ruderale alleen door de plooiing der kiemen onder- 
scheidt. Want dit verschil wordt hier door den vorm der zaadlobben 
bepaald, die plat en dun zijn, in plaats van smal en dik zooals bij L. 
ruderale. Deze laatste zijn ruggelings, de anderen zijdelings gebogen. 
{Bot. Zeitung , 1906, Heft I, blz. 1). d. v. 
