20 
OVER LEVENSDUUR EN DOOD IN HET DIERENRIJK. 
zekeren invloed toegeschreven op den levensduur. Zoo lezen wij 
ergens (lotze) : door groote en voortdurende bewegelijkheid slijt het 
organisme af en het snelvoetige wild , de honden , ja zelfs de apen 
staan dientengevolge in levensduur achter bij den mensch , zoowel 
als bij de groote roofdieren , die door enkele korte krachtsinspanningen 
in hun levensbehoeften kunnen voorzien , en het behoeft geen ver- 
wondering te baren , dat de traagheid van de meeste kruipende dieren , 
schildpadden , krokodillen en dergelijke , hun een groote taaiheid van 
leven verzekert. Al mag er ook eenige waarheid schuilen in die 
bewering , toch is daarmede het vraagstuk niet opgelost. Denken wij 
slechts aan de vogels , die ongetwijfeld snel leven , en waaronder er 
toch zijn , die een betrekkelijk hoogen ouderdom bereiken. Men mag 
zich het dierlijk organisme niet voorstellen als een vuurhaard , die 
te spoediger uitdooft , naarmate hij kleiner is en sneller brandt , maar 
als een oven , waarin voortdurend nieuwe brandstof wordt gewor- 
pen , als een vuur , dat zóólang onderhouden wordt als noodig is , hetzij 
het snel of langzaam brandt. 
Uit het voorafgaande blijkt dus , dat het maaksel en de constitutie 
van een dier wel in zooverre invloed hebben op zijn levensduur , 
dat het minimum van tijd, dat bepaald noodig is voor het een of 
ander organisme om tot rijpheid te geraken, daarvan afhangt; 
daarmede is echter slechts een gedeelte van den levensduur vast- 
gesteld, want hieronder verstaan wij het maximum van tijd, 
dat een dierlijk wezen het kan uithouden. De sterkte van de 
veer, die het levensuurwerk drijft, hangt dus niet alleen af 
van de grootte van een dier, van de samengesteldheid van zijn 
maaksel en de snelheid van zijne stofwisseling , maar er moeten nog 
andere factoren zijn, die hierop invloed uitoefenen. Hoe kunnen wij 
het anders verklaren , dat de wijfjes en arbeiders onder de mieren 
meerdere jaren leven , terwijl de mannetjes nauwelijks een paar weken 
blijven bestaan? Beide geslachten vertoonen geen belangrijke ver- 
schillen noch in lichaamsgrootte , noch in samengesteldheid van bouw, 
noch in snelheid van stofwisseling en toch zulk een verbazend onder- 
scheid in levensduur ! Laat ons zien of wij misschien nog andere oor- 
zaken kunnen opsporen , die ons dit moeilijke raadsel helpen oplossen. 
Allerwege in de natuur openbaart zich het streven tot instand- 
houding der soort; ik behoef u slechts te herinneren aan 
het bewonderingswaardige instinct van tallooze dieren, nu eens zich 
openbarende in het bouwen van kunstig samengestelde woningen , 
