OVER LEVENSDUUR EN DOOD IN HET DIERENRIJK. 
33 
gehad , mogen wij daaruit afleiden , dat de vermoedelijke vooronders van 
de bijen en wespen , de zoogenaamde plantenwespen , die niet in koloniën 
leven, ook in beide geslachten slechts een korten levensduur bezitten. 
Zoo valt het , naar hetgeen is voorafgegaan , wel niet te betwijfelen , 
dat de levensduur eene veranderlijke grootheid is , die niet alleen 
bepaald wordt door de natuur van het organisme , maar waarop ook 
wel degelijk de uitwendige levensomstandigheden haren invloed uit- 
oefenen. Indien bij eene soort lichamelijke wijzigingen optreden , indien 
zij nieuwe gewoonten aanneemt, zal ook in de meeste gevallen de 
de levensduur eene verandering ondergaan ; en er is geen twijfel aan , 
dat ook hierbij »de Natuurkeus” , die steeds tracht voordeelige eigen- 
schappen in stand te houden en te versterken , een groote rol speelt. 
Evenals iedere lichamelijke eigenschap kleine individueele afwijkingen 
vertoont, zal dit ook met den levensduur het geval zijn en het is 
bekend , dat zij ook onder de erfelijke eigenschappen behoort , die 
overgaan van de ouders op het kroost ; zoodra nu de langst levende 
individuen eener soort op hun soortgenooten iets vooruit hebben in 
den strijd om het leven , zullen zij langzamerhand het heerschende 
ras worden en omgekeerd. 
Tot zooverre is het vraagstuk vrij eenvoudig ; moeilijker evenwel 
is het aan te toonen , welke veranderingen in de eigenschappen der 
samenstellende deelen van het lichaam noodig zijn , opdat het leven 
verkort of verlengd worde; moeilijker te bepalen, welke wijzigingen 
in het inwendige van het organisme moeten optreden , om den 
natuurlijken dood te weeg te brengen. Met andere woorden de vraag 
te beantwoorden : wat is de oorzaak van den dood? 
De veranderingen in het organisme, die bij de hoogere gewervelde 
dieren den natuurlijken dood voorafgaan , zijn het nauwkeurigst bij 
den mensch bestudeerd. Als de oude dag komt, wordt het bloed 
armer, de ademhaling wordt minder krachtig; de temperatuur van 
het lichaam neemt een weinig toe, zoodat de bejaarde meer gevoelig 
is voor koude; de spijsverteringsorganen worden minder sterk; de 
wanden der slagaderen worden hard door het opnemen van minerale 
stof en verliezen hun veerkracht, de aderen worden wijder en de 
bloedsomloop heeft niet behoorlijk meer plaats; de tanden worden 
door bederf aangetast en vallen uit ; de kraakbeenderen worden 
beenig en hard ; de huid wordt rimpelig en droog en haar 
ademhaling en afscheiding geschiedt minder volkomen ; het haar 
wordt wit; de lengte en het gewicht nemen af. Langzamerhand 
3 
