34 
OVER LEVENSDUUR EN DOOD IN HET DIERENRIJK. 
worden de spierbewegingen minder krachtig en vast; de hand begint 
te beven en het hoofd te schudden , de gang wordt slepend. De 
kraakbeenderen van het strottenhoofd verbeenen , de stembanden ver- 
liezen hun veerkracht en de stem wordt een schril geluid. De door- 
schijnende middenstoffen van het oog worden troebel en ondoorzichtig ; 
de afstand van duidelijk zien wordt grooter, zoodat de oude van 
dagen vérziende wordt ; het fijne mechanisme van gehoorvlies en gehoor- 
beentjes wordt aangetast, zoodat doofheid volgt en zelfs het gevoel 
wordt minder fijn. Langzamerhand worden de verstandelijke vermo- 
gens zwakker , het geheugen neemt af en gaat ten slotte geheel 
verloren. Ziedaar in korte trekken een beeld van de eigenaardige 
wijzigingen, welke met den ouden dag in de weefsels optreden en hun 
normale werking belemmeren , veranderingen die , al grooter en grooter 
wordende , ten slotte of onmiddellijk tot den dood aanleiding geven 
of middellijk den dood ten gevolge hebben , wijl zij het organisme 
ongeschikt maken om aan kleine nadeelige invloeden van buiten weer- 
stand te bieden. 
De oorzaak dezer veranderingen schijnt voor de hand te liggen ; 
immers evenals de deelen van elk werktuig aan slijting onderhevig 
zijn , zullen ook de cellen , waaruit de weefsels zijn opgebouwd , door 
het werk dat zij vervullen , langzamerhand afslijten. 
Inderdaad ware het vraagstuk hiermede opgelost, indien de cellen 
der weefsels gedurende het geheele leven dezelfde bleven. Maar volgens 
den tegenwoordigen stand onzer kennis is het niet twijfelachtig , dat 
die cellen voortdurend vervangen worden , dat talrijke generaties van 
cellen elkander, zoolang het leven duurt, onophoudelijk aflossen. Mil- 
lioenen van bloedlichaampjes gaan in het bloed voortdurend te gronde en 
worden door nieuwe vervangen ; op alle in- en uitwendige oppervlakten 
van het lichaam worden onophoudelijk tallooze cellen afgestooten en 
nieuwe weder gevormd; de werkzaamheid van de meeste klieren gaat 
gepaard met celwisseling , ja haar afscheidingsproduct bestaat meestal 
uit te gronde gegane cellen. De stelling schijnt inderdaad geoorloofd , 
dat het levensproces der dieren gepaard gaat met eene voortdurende 
wisseling van de samenstellende elementen der meeste weefsels. Maar 
indien deze opvatting waarheid bevat, dan ligt het voor de hand de 
oorzaak van den dood niet te zoeken in de afslijting der afzonderlijke 
cellen , maar in eene beperking van het vermogen der cel- 
len om zich te vermenigvuldigen, m. a. w. zich voor te 
stellen , dat de dood deswege optreedt , dat de weefsels niet tot in 
