66 DE winterslaap. 
salamanders, slangen, egels, vleermuizen, hamsters, zij komen voor 
den dag en richten öf vernieling aan onder de broze blaadjes of azen 
op de rijpende vruchten , öf plegen moord en doodslag aan hare natuur- 
genooten. Niet alleen de plantenwereld, maar ook haar grootste bestrijdster 
en tevens misschien haar grootste weldoenster , de dierenwereld , komt 
met nieuw leven te voorschijn uit den slaap , waarin zij eenige maanden 
vertoefde. En wanneer wij in den zomer een’ boom zien met geheel 
onaangetaste bladeren (misschien de eene of andere accacia) , dan is 
dat wel een wonder in onze oogen , want bijna geen individu uit het 
plantenrijk heeft het er zonder kleerscheuren afgebracht. En niet alleen 
dat onze eigene dierenbevolking uit den slaap wordt opgewekt ; ook 
eene menigte gasten van elders , die hun zomerverblijf ten onzent 
opslaan , laten zich zien ; een kleine tweehonderd vogelsoorten , waar- 
onder meer en minder zeldzame, dringen ons land binnen en tijgen 
aan ’t werk , om zich een gemakkelijk en doelmatig verblijf in te 
richten. De zwaluw en de ooievaar zijn immers de boden der lente , 
en elkeen, jong en oud, rijk en arm, let op hunne komst. 
Welk een leven en beweging is plotseling in de natuur ontstaan ! 
Welk eene verbazende hoeveelheid dieren, die reeds op de eerste 
zonnige lentedagen te voorschijn komen, zoodra er zich maar voedsel 
voor hen aanbiedt ! Als wij een oogenblik daarop onze aandacht vestigen , 
zullen wij wel verwonderd staan, maar bij eenig nadenken zullen wij 
het feit toch niet onverklaarbaar vinden. 
In wat boven gezegd is , kunnen wij nl. reeds min of meer eene 
opheldering er van vinden. Wij kunnen gevoegelijk vier groepen van 
dieren aannemen: 
1°. die , welke den geheelen winter door in onze streken wakker en 
werkzaam blijven ; 
2°. die , welke uit zuidelijker streken trekkend , bp ons den zomer 
komen doorbrengen ; 
3°. die , welke pas met het voorjaar hun individueel leven beginnen ; 
4°. die , welke zich in den vorigen herfst hebben verborgen en 
in afzondering, of misschien bij groote menigten gezamenlijk, maar 
toch altijd zwijgende , in diepe rust het barre jaargetijde hebben door- 
gebracht. 
De vraag : waar komen in het voorjaar de dieren van daan , is eigen- 
lijk dezelfde als: waar blijven de dieren ’s winters? Het antwoord 
hierop is uit de opgegevene verdeeling af te leiden. Een betrekkelijk 
klein gedeelte blijft men den geheelen winter door waarnemen , een 
gedeelte verhuist , een gedeelte verbergt zich , om in een’ gevoelloozen 
