68 
DE WINTERSLAAP. 
aan voedsel hen daartoe dwingt; men noemt ze zwerfvogels (b. v. de 
sperwer, de steenuil, de spechten, het boomkruipertje, de meezen , de 
roek , de kuifleeuwerik). Zoowel stand- als zwerfvogels ziet men hier dik- 
wijls in den winter. Een zwerfvogel , die in eene streek geraakt , waar 
ook' de winter hem vrij overvloedig voedsel kan verschaffen , zal van daar 
niet spoedig verhuizen en dus tijdelijk allicht standvogel worden. 
Van onze inlandsche kruipende dieren (b. v. gewone hagedis, ha- 
zelworm , ringslang , gladde slang , adder) en amphibiën (b. v. groene 
en bruine kikvorsch , gewone en groene pad , kleine en groote water- 
salamander) laat zich in den winter niemand zien. De visschen , als 
waterdieren , zijn daarentegen meer het geheele jaar door zichtbaar. 
Insecten, slakken en wormen bemerkt men, op enkele uitzonderingen 
na, des winters zeer weinig. 
Uit den aard der zaak zijn het bijna uitsluitend vogels , die door hunne 
wijze van beweging in staat worden gesteld , telken jare tweemaal een’ 
grooten tocht te ondernemen , die hen van warme zuidelijke streken naar 
onze meer afwisselend koude en warme gewesten voert. Tal van vogels : 
ooievaars, nachtegalen, roodstaartjes, kwikstaarten, zwaluwen, koekoeken 
en nog vele andere maken zich bij de intrede van het gure jaargetijde 
reisvaardig en zoeken een milder oord , zij het dan ook , dat zij dit met 
veel inspanning bereiken. Evenwel maken sommige kleinere vogels het 
zich wel eens gemakkelijk , door op den rug van grootere de wijde 
zeeën over te trekken. Dit is o. a. waargenomen van kwikstaarten , 
die door kraanvogels over de Middellandsche Zee worden gedragen. 
Van de overige vliegende dieren, die ons land bewonen, hebben 
de vleermuizen een’ winterslaap ; de insecten verheugen zich , althans 
in hun’ gevlcugelden toestand , niet in zulk een langdurig bestaan , 
dat het trekken voor hen eene noodzakelijkheid zou worden. Wel 
zwerven soms troepen insecten heen en weêr. Zoo kan de treksprink- 
haan soms in enorme zwermen het land overvallen , zóó zelfs , dat 
zij de zon verduisteren ; men denke slechts aan de egyptische plagen ! 
Ook koolwitjes en glazenmakers komen in onze streken soms in zwer- 
men voor. Maar van een eigenlijk trekken , met het doel , om den 
winter in andere streken door te brengen , is geen sprake. Men kan 
deze tochten meer vergelijken met die der zwerfvogels. 
Onder de zoogdieren is het trekken eene uitzondering. Rendieren, 
zuidamerikaansche antilopen, de noordamerikaansche bison, zeehonden, 
en walvisschen maken soms betrekkelijk kleiner tochten naar war- 
mer streken; de meest bekende tochten zijn die van den lemming, 
een knaagdier van de grootte van eene kleine rat. In talrijke troepen 
