DE WINTERSLAAP. 
69 
trekt dit dier van de noordelijke gebergten naar het zuiden, naar de 
vlakten , en laat zich in zijn’ tocht door geene hinderpalen , zelfs niet 
door rivieren en zeearmen terughouden. 
Tot de derde groep van dieren, n. 1. die, welke hun individueel 
leven pas met de intrede van de lente beginnen , behoort een groot 
gedeelte van de insecten. Zooals gezegd is , hebben de meeste dezer 
dieren in volwassen toestand een vrij korten levensduur. In den zo- 
mer of in den herfst leggen zij eieren en sterven. Die eieren , welke 
een groot weerstandsvermogen hebben tegen de winterkoude , doen 
pas in het voorjaar de jonge larven geboren worden , en het groote 
aantal eieren , dat des winters in den bodem , op de takken of elders 
was neêrgelegd, kan in korten tijd het aanzijn geven aan heerlegers 
van rupsen en andere insectenlarven. Nu is het wel waar, dat er 
vele insectenlarven zijn , die langer dan één jaar leven en die dus in 
het voorjaar niet zoo sterk tot vermeerdering van de dierenwereld 
bijdragen. Ik noem hier slechts de wilgenhoutrups , de engerlingen 
(meikeverlarven) en de ritnaalden (larven van kniptorren). Maar al 
deze larven merkt men ook in de warmere jaargetijden zelden op , 
daar zij op verscholen plaatsen , öf in hout , öf in den grond ver- 
scholen zijn. Ook de eieren van gewone naakte slakken vindt men 
den winter overblijvende. 
Maar een groot gedeelte van de dieren is des winters aan ons oog 
onttrokken en heeft zich op verborgen plaatsen ter ruste gelegd , om 
in het voorjaar met nieuwen moed eene nieuwe periode van leven 
in te gaan. Zij verkeeren in een’ winterslaap. Evenwel kan die winter- 
slaap zich nog in geheel verschillende vormen voordoen. 
II. De temperatuur van het dierlijk lichaam. 
De verschijnselen , die zich bij den winterslaap voordoen , staan in 
het nauwste verband met de geheele stofwisseling der dieren en dus 
ook met hunne temperatuur. Daarom hierover enkele opmerkingen. 
Men kan bij de bespreking der lichaamstemperatuur dadelijk twee 
zaken onderscheiden : 
1°. de voortbrenging van warmte door het organisme zelf, dus 
de eigen warmte van het dier. 
2°. den invloed, dien de buitentemperatuur op. het dier uitoefent. 
Het is bekend , dat het dierlijk organisme voortdurend ademhaalt , 
dat de zuurstof van de lucht daardoor in het bloed geraakt en door 
het bloed aan de weefsels van het lichaam wordt afgestaan. Daar 
