74 
DE 'WINTERSLAAP. 
temperatuur kunnen verkrijgen , blijkt het duidelijkst bij den mensch , 
wiens lichaamstemperatuur in normalen toestand tusschen 37° en 38° C. 
blijft. Een man , die een vol uur den eenen arm in ijswater had 
gedompeld gehouden , vertoonde in het binnenste van den arm slechts 
0.2° C. verlaging; nadat hij een kwartier den arm in water van 42° 
C. had gehouden , was de temperatuur ongeveer evenveel boven het 
normale gerezen. Onze temperatuur verschilt des zomers en des win- 
ters + 0,1° — 0,3° C. In de tropen zijn de menschen + 0,5° C. 
warmer dan bij ons. Ook ondergaat de lichaamstemperatuur dagelijk- 
sche schommelingen ; de hoogste waarde bereikt zij tusschen 5 en 8 
uur des avonds en de geringste tusschen 2 en 6 uur des morgens. 
Natuurlijk heeft de leefwijze van het individu op deze schommelingen 
grooten invloed , daar b. v. na het eten de temperatuur stijgt en bij 
langdurig gebrek aan voedsel daalt. Ook is bij kinderen de tempera- 
tuur hooger dan bij oude menschen (groote bewegelijkheid , sneller 
ademhaling , sneller bloedsomloop , zooals blijkt uit het grooter aantal 
polsslagen). De lichaamstemperaturen van de zoogenaamde warmbloe- 
dige dieren, liggen tusschen + 30° en 45° C. (o. a. dolfijn 35,5°, 
muis 41,1°, meeuw 37,8°, kleinere zangvogels ruim 44°). 
Of een dier met constante lichaamstemperatuur in eene zekere streek 
zal kunnen leven , zal hoofdzakelijk daarvan afhangen , of de regulee- 
rende factoren krachtig genoeg tegen de buitentemperatuur kunnen 
optreden om een’ blijvenden invloed daarvan tegen te gaan. Of een 
dier met wisselende temperatuur in eene streek zal kunnen blijven 
leven, zal afhangen van de uitersten van warmtegraad, die het dier 
verdragen kan , wanneer het zelf dien warmtegraad heeft aangenomen. 
Zoo groeit en verteert eene poelslak ( Lymnaeus stagnalis) niet beneden 
14° C. en niet boven 32° C. Eene streek, waar het water zelden eene 
temperatuur boven 14° aanneemt, is dus ongeschikt voor het leven 
dezer dieren. Dieren met wijde temperatuurgrenzen zullen in het alge- 
meen dus een grooter verbreidingsgebied kunnen hebben , dan die 
met enge grenzen. Men moet dus om het verbreidingsgebied van eene 
diersoort te bestudeeren niet alleen de gemiddelde temperatuur van 
de landstreken kennen , maar ook de temperaturen , waaruit die ge- 
middelde temperatuur is opgemaakt. 
III. De winterslapers. 
De inleiding van dit opstel wees reeds op het voorkomen van een’ 
toestand in de dierenwereld , waarin het dier zich van zijne omgeving 
