DE WINTERSLAAP. 
75 
niet bewust is en waarin het geen of althans zeer weinig voedsel 
noodig heeft. Naar aanleiding van het laatste hoofdstuk (bl. 73) zal 
men nu eene verdeeling kunnen maken onder de wezens , die het 
koude jaargetij slapende doorbrengen. Van de tweede groep van dieren 
behoeft het ons niet te verwonderen , dat in den winter hunne levens- 
verschijnselen zóó geringe intensiteit bezitten , dat de hoeveelheid 
benoodigd voedsel tot een minimum wordt beperkt en dat dit mini- 
mum zelfs de waarde van nul schijnt te kunnen bereiken. De gewone 
invloed van temperatuursverlaging doet zich bij hen gevoelen. Er zijn 
bv. vlinders, die overwinteren ; dikwijls ziet men op een’ zachten Februari- 
dag reeds een enkel exemplaar van de kleine aurelia ( Vanessa urticae ) 
rondvliegen. De mildere temperatuur heeft de levensgeesten van het 
dier opgewekt , het hier of daar verscholen insect was verstijfd door 
de koude en krijgt nu leven en beweging terug door de gewone 
middelen , die ook op een niet slapend insect verlevendigend werken. 
Hoe dikwijls ziet men ook niet in den winter de gewoonljjk in boom- 
schors verscholen lievenheersbeestjes de kamer binnenvliegen ! De reden , 
die de zandkevers in den brandenden zonneschijn tot snel vliegende 
dieren maakt en diezelfde insecten , zoodra de zon zich maar een weinig 
schuil houdt , in wezens herschept , die zich het bezit van vleugels 
niet bewust schijnen te zijn , dezelfde reden doemt een groot gedeelte 
van de overwinterende insecten tot een’ schijndood , waaruit ze slechts 
door warmte kunnen worden gewekt. Maar ook de winterslaap van 
slakken, van kikvorschen en salamanders is in beginsel niets anders. 
Daar deze dieren in water of slijk overwinteren , doet zich de invloed 
der temperatuur niet zoo spoedig gevoelen. 
Anders doet zich de verdooving voor bij dieren van de 1ste groep , 
en bij deze dieren is dan ook dat verschijnsel meer bepaald onder 
den naam van winterslaap bekend. 
Dieren , welke in de gematigd koude luchtstreken voorkomen , 
kunnen in winterslaap vervallen ; voor dieren der heete luchtstreek is 
een dergelijke toestand meestal overbodig ; wel brengt eene enkele soort 
in de tropische gewesten het droge jaargetijde in een’ slapenden toestand 
door (zomerslaap) , maar hierover is niet veel bekend. Verschillende orden 
van zoogdieren , die alleen in warmere streken voorkomen , kunnen 
dus geene soorten aanwijzen, welke ’s winters slapen, bv. apen, oli- 
fanten , tandeloozen , buideldieren , vogelbekdieren. Ook de in ’t water 
levende zoogdieren , zooals robachtigen en walvischachtigen zijn niet 
aan het genoemde verschijnsel onderhevig. Het water heeft nl. eene 
veel meer gelijkmatige temperatuur in de verschillende jaargetijden 
