DE WINTERSLAAP. 
77 
slapende schijnen door te brengen. Nu trekken evenwel ook dikwijls 
vleermuizen van een zelfde klimaat tegen den winter naar bepaalde 
plaatsen om gemeenschappelijk de winterkwartieren te betrekken. In 
dergelijke uitgebreide vleermuisslaapsteden vond altum nu soorten 
bijeen , die den zomer op geheel verschillende plaatsen doorbrengen. 
Zoo trekken soms in bosscben levende soorten des winters naar de 
steden , in bet gebergte levende komen soms in de dalen neer. 
De schuilhoeken voor den winterslaap zijn bij sommige vleermuizen 
dezelfde als die , waarin zij den dag des zomers doorbrengen. Dikwijls 
echter zijn zij ook verschillend. Zoo zoekt in Genève des zomers de 
rosse vleermuis den slaap in de huizen, terwijl zij des winters bolle 
boomen verkiest. Carl vogt vond daar geregeld in sommige huizen 
schuilhoeken , die wel des zomers , maar niet des winters door deze 
soort betrokken werden. Ook vond hij des zomers daarin bijna uit- 
sluitend mannelijke individuën , terwijl de winterkwartieren zoowel 
door mannelijke als door vrouwelijke dieren worden bewoond. De 
meest gewone plaatsen , waar men vleermuizen des winters aantreft , 
zijn holle boomen , rotsspleten , holen , spleten in muren , ongebruikte 
schoorsteenen , zelfs ruimten achter het behang in huizen. Bijna altijd 
zijn deze winterverblijven van boven bedekt, voor tocht en regen 
beschut en met vrijen uitgang voorzien. Vaak dringen de dieren even- 
wel zich ook met moeite door nauwe spleten heen om een veilig 
toevluchtsoord te veroveren ; waar dit niet gemakkelijk te verkrijgen 
is, behelpen zij zich ook met zeer geïmproviseerde woningen. Zoo 
vond altum eens verscheidene dwergvleermuizen in diepen winter- 
slaap tusschen eene muur en de daarlangsloopende afvoerpijp van de 
dakgoot ingewrongen ; toch was deze plaats zoowel voor wind als 
voor regen (door het overstekende dak) gevrijwaard. Ruïnes worden 
ook, zoowel in den zomer als in den winter, graag door vleermuizen 
bewoond. Een sedert lang ongebruikte schoorsteen van een zeker slot 
moest eens weder als rookuitgang dienst doen. Maar het hout wilde 
niet branden ; rook en vlam sloegen de kamer binnen , totdat eindelijk 
eenige vleermuizen bedwelmd naar beneden vielen en een groot aantal 
andere in eene dichte wolk uit den schoorsteen opsteeg. De ongewone 
warmte had hen gewekt en de rook hen verdreven of bedwelmd. 
Sommige vleermuizen overwinteren afzonderlijk , andere in grootere 
troepen , zoo zelfs , dat vele aan de pooten van andere zich vasthouden 
en aan eene muur soms eenige lagen op elkaar hangen. Ook zijn er 
soorten, die gewoonlijk gezellig, maar in enkele gevallen ook afzon- 
derlijk, den winter doorbrengen. De houding, die de vleermuizen aan- 
