92 
DE GESCHIEDENIS VAN HET ELEKTRISCH LICHT. 
van den anderen kant verwerft hp zich door zijne zaken kapitaal. De 
zaak veronderstelt dus een kapitaal , en het kapitaal eene zaak , en 
niettegenstaande dit , hooren wij toch dikwijls van menschen die , met 
niets of bijna niets begonnen en toch rijke kooplieden zijn geworden. 
Hoe gaat dit in zijn werk? 
Met een oorspronkelijk voorhanden zeer klein kapitaal , dat slechts 
uit eenige centen kan bestaan , wordt een klein zaakje begonnen. Dit 
werpt eenige winst af, die het kleine kapitaal vermeerdert. De zaak, 
die hierdoor een weinig kan worden uitgebreid , levert nu al wat meer 
winst op en zoo groeien steeds kapitaal en zaak gezamenlijk aan. Hier- 
voor moet echter de koopman zeer vlijtig zijn , en des te meer arbeiden 
hoe meer hij zijn omzet wil vermeerderen. Heeft nu eenmaal het kapi- 
taal een zekere hoogte bereikt , dan is het niet meer noodig , dat hij 
de geheele winst telkens weer in de zaak steekt, maar hij kan een 
zeker gedeelte voor andere doeleinden gebruiken. Hij heeft er slechts 
voor te zorgen , dat het kapitaal op dezelfde hoogte blijft. 
Evenzoo gaat het bij de dynamo-elektriscbe machine. In het week- 
ijzer blijft steeds een spoor van magnetisme terug , wanneer men er 
eens een elektrischen stroom om heeft geleid. Dit zoogenaamde rema- 
nente magnetisme speelt dezelfde rol als het zeer kleine kapitaal , waar- 
mede de koopman in het voorbeeld begon. Siemens zegt er in zijn 
meergemelde voordracht het volgende van : 
»Der gerihge Grad von Magnetismus, welcher im weichsten Eisen 
stets zurück bleibt , genügt aber um bei wieder eintretender Drehung 
das Progressive Anwachsen des Stromes im Schliessungskreise von 
Neuem ein zu leiten. Es bedarf daher nur eines einmaligen kurzen 
Strom einer Kette durch die Windungen des festen Electromagnets 
um den Apparat für alle Zeit leistungsfahig zu machen.” 
Siemens paste dit principe het eerst toe bij de constructie van eene 
kleine machine , die moest dienen tot het geven van signalen of tot 
het doen springen van mijnen; later bouwde hij ook grootere machines 
tot het voortbrengen van elektrisch licht. 
Het ligt niet op onzen weg hier in alle bijzonderheden na te gaan , 
in hoeverre de dynamo-elektrische machines te verkiezen zijn boven 
de magneto-elektrischen , slechts ter loops stippen wij een principieel 
verschil tusschen beide soorten van machines aan. Terwijl bij de mag- 
neto-elektrische machines de magnetiseerende kracht der magneten 
dezelfde blijft en geheel onafhankelijk is van weerstandsveranderingen 
in den keten , hangt zij bij de dynamo-machine af van de sterkte van 
