DE GESCHIEDENIS VAN HET ELEKTRISCH LICHT. 
93 
den stroom. Wordt door een of andere oorzaak de weerstand in den 
keten grooter en daardoor de stroomsterkte kleiner, dan zal dit ten- 
gevolge hebben, dat de magnetiseerende kracht der elektro- magneten 
kleiner wordt en dit werkt weder verzwakkend op de stroomsterkte. 
Dit is een voor de praktijk zeer belangrijk onderscheid. 
Tot nu toe hebben wij machines besproken , waarin wisselstroomen 
werden opgewekt, die óf als zoodanig door de draden der buiten- 
geleiding werden opgenomen of eerst door een commutator tot gelijk 
gerichte stroomen werden gemaakt. Wij komen nu aan een groep van 
dynamo-machines , die direkt zonder hulp van een commutator gelijk 
gerichte stroomen leveren. De invoering van deze nieuwe soort van 
machines vormt weder een dier belangrijke tijdstippen , waarvan wij 
boven spraken. De uitvinding der zoo beroemde Gramme-machines 
werd op den lOden Juli 1871 door prof. jamin aan de Academie des 
Sciences te Parijs meêgedeeld. 
Het hoofdbestanddeel van deze machine is de zoogenaamde ring 
van Pacinotti-Gramme. Reeds in 1860 had pacinotti te Florence dezen 
ring bij de constructie van een magneto-elektrische machine toegepast 
en in II nuovo Cimento beschreven. Hier bleef het echter bij ; het gewicht 
dezer uitvinding werd niet ingezien en spoedig raakte zij geheel in het 
vergeetboek , totdat zenobe theophile gramme , geheel onafhankelijk van 
pacinotti , dezelfde uitvinding nog eens deed en even eens eene mag- 
neto-elektrische machine bouwde , die op hetzelfde principe berustte, doch 
wat constructie betreft niet onbelangrijke verbeteringen had ondergaan. 
Gaan wij nu eens na , waaruit deze ring bestaat en waarop zijne 
werking berust. Gramme nam een ijzeren ring, omwikkelde hem met 
een doorloopenden geïsoleerden draad en liet hem daarop tusschen 
de polen van een magneet ronddraaien. Om te onderzoeken wat er dan 
zal gebeuren , slaan wij nog eens een blik op de wetten van faraday. 
Denken wij ons een magneetstaaf en een tot een cirkel gebogen 
stuk koperdraad, dat wij over dezen magneetstaaf heenbewegen. Vol- 
gens ampère kunnen wij ons voorstellen , dat de magneet is samengesteld 
uit een stelsel van cirkelvormige stroomen op onderling gelijke af- 
standen. Beweegt zich de draadring naar de zuidpool toe , dan nadert 
hij alle stroomen , waaruit wij ons den magneet samengesteld kunnen 
denken ; volgens de wetten van faraday zal er dus een stroom van 
tegengestelde richting ontstaan (in de figuur door een pijl aangegeven). 
Bij de beweging van den draadring over de magneetstaaf zal deze 
stroom steeds afnemen , totdat hij , wanneer wij aan het midden van 
