110 
DE WINTERSLAAP. 
den winterslaap vindt men dus slechts een’ stekeligen bol, waarvan 
de pennen dreigend naar alle zijden gericht zijn. 
De egel heeft volgens sommigen een zeer diepen en onafgebroken 
winterslaap , volgens anderen wordt hij gedurig wakker en trippelt 
dan heen en weer om voedsel te zoeken. Waarschijnlijk zal de koudere 
of warmere streek , waar hij woont , veel hieraan afdoen , want ook 
de egel heeft een groot verbreidingsgebied ; geheel Europa , behalve 
de allernoordelijkste streken , een groot deel van Siberië , Syrië , ja 
zelfs ook de Alpen en de Kaukasus tot 2000 a 3000 meter boven 
den zeespiegel bieden hem woonplaatsen aan. Misschien heeft hij in 
sommige streken wel in het geheel geen’ winterslaap. De tijd , waarop 
hij in slaap valt en de duur van den slaap zijn niet alleen afhankelijk 
van het weer , maar ook van den ouderdom des diers. Jonge egels 
schijnen niet zooveel behoefte aan slaap te hebben als oudere. Zij vallen 
later in slaap en ontwaken eerder. Barkow zegt o. a. , dat hij eens 
2 jonge egels, die tegen het einde van den zomer van 1833 geboren 
waren, eerst den 19 Januari 1834 in slaap aantrof, terwijl zij in de 
eerste dagen van Februari reeds weer ontwaakten. Twee andere egels , 
in het midden van Juni 1833 geboren, lieten wel reeds in het midden 
van December eenige dagen voorbijgaan zonder te eten , maar ook 
nog zonder in den echten winterslaap te vervallen ; dit had eerst plaats 
in de eerste dagen van Januari. Deze sliepen tot het einde van Februari. 
Oudere egels slapen langer , gewoonlijk tot in Maart , of zelfs in April. 
Is het weer na hun ontwaken hun nog niet recht naar den zin , dan 
blijven zij nog dikwijls eenige dagen in het nest liggen. Zij antwoorden 
op prikkels ; zij knorren b. v. als men ze aanraakt , maar schijnen zich nog 
niet opgewekt genoeg te gevoelen, een werkzaam leven te beginnen. 
Zeker is het in elk geval , dat ook de buitentemperatuur een’ zeer 
grooten invloed op den slaap der dieren heeft. De onderzoekingen geven 
in ’t algemeen aan , dat bij strengere koude de winterslaap vaster en 
de temperatuur van het slapende dier lager is. Echter heeft al te 
sterke afkoeling ten gevolge , dat de dieren weer ontwaken , maar onder 
afneming der levensverschijnselen binnen korten tijd sterven. 
Men heeft dikwijls egels , die in winterslaap verkeerden , doodelijke 
wonden toegebracht ; men heeft hun b.v. den kop afgesneden of diepe 
steken in den borst gegeven of ook wel hersenen en ruggemerg door- 
gesneden. In alle gevallen merkte men op, dat, niettegenstaande een 
gedeelte van het lichaam volkomen onwerkzaam werd gemaakt , de dood 
van de andere organen nog vrij langen tijd op zich liet wachten. Deze 
