ERTSGANGEN. 
DOOR 
R. E< DE HAAN 
De vaste aardschors, zegt carl vogt, is op zoo velerlei wijze ge- 
barsten en gekloofd, dat men bezwaarlijk ergens op onze planeet een 
samenhangend rotsblok zal vinden , waaruit een teerling zou kunnen 
worden gehouwen van drie meter lengte, breedte en hoogte. Wel 
zijn er plaatsen , alwaar men obelisken van aanzienlijke lengte uit het 
gesteente kan snijden , maar geenszins een teerlingvormig blok van 
groote afmeting. 
Zoowel de sedimentaire gesteenten als de eruptieve vormingen , 
gelijk de granieten , porfieren , bazalten en phonolieten zijn doortrok- 
ken van eene ontelbare menigte spleten en kanalen van allerlei afme- 
tingen in lengte , breedte en dikte. Soms zijn deze kloven open , soms 
ook weder geheel of ten deele opgevuld met de meest verschillende 
stoffen. De oorzaken dier splijting zijn niet moeilijk na te gaan, al- 
hoewel het dikwijls ondoenlijk blijft voor elk bijzonder geval de 
juiste oorzaak vasttestellen. 
Zijn de gesteenten in het water bezonken , zooals de leigesteenten , 
de zand- en kalksteenen , dan heeft de samentrekking , als gevolg van 
uitdroging , dikwijls barsting teweeggebracht. Dit verschijnsel kan 
immers op kleine schaal, eiken zomer door ieder onzer worden nage- 
gaan bij onze kleigronden , die na langdurige droogte , op velerlei 
wijze barsten en .splijten. 
Hebben wij te doen met massa’s , die gelijk de meeste granieten , 
de bazalten en de hedendaagsche lava’s in vurig vloeibaren staat uit 
9 
