ERTSGANGEN. 
131 
en dus iets vaster geworden. Een andermaal is het door een of ander 
metaaloxyde , b. v. koper- of ijzeroxyde gekleurd , of het bevat de- 
zelfde ertsen , die ook in den gang zelven voorkomen , b. v. loodglans 
en ijzerkies. 
Naar het metaalerts , dat den voornaamsten inhoud des gangs uit- 
maakt, ’t zij in hoeveelheid, ’t zij in waarde, wordt de gang benoemd. 
Zoo spreekt men b. v. van loodertsgangen , van zilverertsgangen enz. 
Het erts zelf echter maakt meestal slechts een gering deel uit van 
de geheele massa ; ja kan in zoo geringen bedrage aanwezig zijn , dat 
het de kosten van uitdelving en bereiding niet loont. In ’t algemeen 
rekent men een gang exploitabel, indien hij van ijzererts 1 / 8 , van 
zink 1 / go , van lood 1 / 3o , van koper 1 / l00 , van zilver 1 / 10 oo en van 
goud Vjoooo bevat. Natuurlijk is de aard der mineraalmassa hierbij 
niet onverschillig. Laat het erts er zich gemakkelijk uit afscheiden , 
dan zal een gang nog met voordeel bewerkt kunnen worden bij eene 
zelfde hoeveelheid erts , waarbij een andere gang , in welken het erts 
onder ongunstiger omstandigheden aanwezig is , verlaten wordt. 
Het ganggesteente bestaat gewoonlijk uit: kivarts in allerlei vormen , 
— gewone kwarts , amethyst , bergkristal , jaspis — ■ kalkspaat , zwaar- 
spaat, vloeispaat, mangaanspaat , ijzerspaat, dat zelf weder een erts 
is , andere ijzeroxyden , chloriet , talk , amphibool , hoornblende , alsmede 
leemmassa's. 
Het opvullingsmateriaal eens gangs blijft in alle deelen van den- 
zelfden gang , wat hoeveelheid en hoedanigheid betreft , niet hetzelfde , 
maar wisselt met de diepte van den gang en den aard van het 
nevengesteente. 
Indien gelijksoortig opgevulde gangen tusschen gelijksoortige ge- 
steenten en in dezelfde formaties of in gezelschap van dezelfde erup- 
tieve gesteenten voorkomen , is men gerechtigd tot de aanname van 
een gelijktijdig ontstaan. Zoo heeft men b. v. voor de gangen van 
het Ertsgebergte de navolgende groepverdeeling vastgesteld : 
1°. de tinertsgangen ; 
2°. de gangen der pyrietische zilvergroep ; 
3°. de gangen der zwaarspaat- , zilver- en kobaltgroep enz. ; 
4°. de gangen der ijzergroep. 
Eene nadere , .ofschoon zeer oppervlakkige omschrij ving van deze 
gangstelsels moge hier eene plaats vinden ; niet zoozeer om de lokaal- 
kennis van den lezer te vermeerderen , dan wel om hem een iets 
dieperen blik in ’t wezen der ertsgangen te doen slaan, en alzoo zijn 
