132 
ERTSGANGEN. 
gezichtskring op dit gebied te verruimen , het beeld , dat hij al reeds 
van een ertsgang heeft gekregen nog iets vollediger te maken. 
a. Het aantal gangen der eerstgemelde groep bedraagt meer dan 
vier honderd: zy zijn de oudste van het geheel e Ertsgebergte, door- 
dringen den graniet en den groensteen , dikwijls ook de porfieren , 
terwijl deze laatste gesteenten op hunne beurt somtijds door de gan- 
gen zijn heengebroken. 
Het nevengesteente is vast met de gangen verbonden ; het opvullings- 
materiaal bestaat voor het grootste gedeelte uit kwarts , waarbij zich 
nog voegen: veldspaat, steenmerg , speksteen, toermalijn, topaas, 
apatiet , chloriet , vloeispaat en scheelspaat ; de ingesloten ertsen zijn : 
tinerts , arseenkies, koperkies , zwavelkies, zwarte blende, ijzeroxyde, 
wolframiet en molybdeenglans. Minder veelvuldig vindt men: gedegen 
bismuth , bismuthglans en antimoonglans , welke mineralen echter , 
als behoorende tot jongere gangformaties , later in den gang dan eerst- 
genoemde ertsen moeten zijn afgezet. Het spreekt van zelf, dat nu 
eens deze, dan weder andere der genoemde soorten menigvuldiger 
optreden , terwijl sommige zelfs geheel kunnen ontbreken. 
Het tinerts is gewoonlijk in fijne korrels in het ganggesteente in- 
gegroeid , soms bevindt dit erts zich hoofdzakelijk in de aangrenzende 
partijen van het nevengesteente , zoodat dit laatste het eigenlijke 
bouwwaardige gesteente uitmaakt. Zulks is o. a. het geval bij Alten- 
berg, welke lokaliteit ten duidelijkste laat zien, dat het tinerts, dat 
in de gangen te dier plaatse schoon gekristalliseerd voorkomt , hierin 
uit het nevengesteente is afgezet geworden. 
By Marienberg , Annaberg en Oelsnitz wijkt het tinerts op de gan- 
gen dezer groep meer en meer terug om plaats te maken voor arseen- 
kies, zwarte blende, koperkies, koperglans, bont-kopei , malachiet enz. 
Andere gangen voeren voornamelijk arseenkies , zwarte blende , koper- 
kies , zwavelkies en loodglans , maar in ’t geheel geen tinerts. 
b. De belangrijkste gangen van het Saksische Ertsgebergte zijn 
echter die van het tweede stelsel , waaraan wij den naam gaven van 
de pyrietische zilvergroep. Zij zijn voornamelijk in den omtrek van 
Freiberg sterk ontwikkeld. Kwarts , mangaanspaat en bruinspaat met 
arseenkies , zwavelkies , zwarte blende en zilverhoudend loodglans 
vormen het karakteristieke der opvullingsmassa. Edele zilverertsen , 
zooals : roodguldigerts , glaserts en gedegen zilver voegen zich daar- 
aan in kleinere of grootere hoeveelheid toe. 
Het aantal dezer gangen bedraagt meer dan 800 ; zij worden nog 
