ERTSGANGEN. 
133 
tot drie onderafdeelingen gebracht, n. 1. die der edele kwarts formatie , 
die der kiezelige loodformatie en die der edele loodformatie , welke onder- 
scheiding haar grond vindt in de hoofdmassa van het ganggesteente , 
ofschoon ook in den aard der ertsen in elke ondergroep zekere eigen- 
aardigheid niet valt te miskennen. 
De edele kwartsformatie is de oudste , want zij wordt hier en daar 
door de porfieren doorgebroken , terwijl de beide andere onderafdeelingen 
door gezegde gesteenten heenbreken. 
De dikte der gangen wisselt van 0,1 — 1 vadem. Door grooten rijk- 
dom aan ijzererts is vooral de kiezelige loodformatie gekenmerkt. 
Sommige gangen zijn over meer dan 800 vademen lengte en 200 
vademen diepte vervolgd en ontgonnen. 
c. De derde hoofdafdeeling , die der zwaarspaat- , zilver- en kobalt- 
groep , is de meest verbreide en bevat meer dan 1200 gangen, die 
over het geheele Ertsgebergte verstrooid liggen , zoo ver namelijk 
deszelfs kristallijne en leiachtige gesteenten reiken. Deze gangen zijn 
vooral gekenmerkt door de hierboven genoemde laagsgewijze struktuur 
der ganggesteenten ; zij zijn later gevormd dan de gangen der beide 
eerstgenoemde groepen , daar zij zich dikwijls door de bazalten heen een 
weg hebben gebaand. Een enkele maal is laatstgemeld gesteente echter 
door de gangen gebroken , zoodat de vorming van dit stelsel met den 
tijd van de bazalterupties (tertiaire tijdvak) kan gelijk gesteld worden. 
Zwaarspaat en edele zilverertsen geven aan dit stelsel een eigen- 
aardig en zelfstandig karakter. 
d. Nog jonger zijn de gangen der ijzergroep , die door alle voor- 
gaande gangen heenbreken en welker opvulling (door bezinking van 
ijzer-oxydehydraat) nog tot op dit oogenblik wordt voortgezet. Sommige 
dier gangen zijn 3 vademen dik , en de opvullingsmassa bestaat uit : 
kwarts, amethyst , hoornsteen, ijzerkiezel , zwaarspaat, en rood-ijzer- 
steen , zwart-ijzersteen , bruin-ijzersteen , geel-ijzer steen , ijzerglans , 
alsmede week-mangaanerts. Chalcedoon , achaat , kalkspaat , spaatijzer 
komen meer bij uitzondering voor. Het aantal gangen bedraagt 200 , 
waarvan enkele tot op een lengte van anderhalve mijl zijn vervolgd 
geworden. 
Ten slotte wensch ik met mijne lezers nog enkele oogenblikken 
stil te staan bij het niet minst belangrijke gedeelte onzer gangstudiën, 
n. 1. de wijze , waarop de kloven der aardschors zijn opgevuld ge- 
worden met al die talrijke en veelsoortige stoffen , die als gangge- 
steente en ertsen den inhoud der gangen uitmaken. 
