152 
DE WINTERSLAAP. 
voorbeeld kunnen nemen om in tijden van overvloed wat te sparen 
voor den winter. In sommige streken , bv. in Thüringen , waar de 
ijverige potter ontzachlijk veel voorkomt en enorme schade aanricht, 
maken velen er dan ook werk van de' nesten uit te graven, den 
slaper te dooden en den voorraad tot zich te nemen. Niet alleen , dat 
zij voor het gedoode dier eene kleine premie erlangen , maar de ge- 
vondene voedselvoorraad wordt afgewasschen en als spijs gebruikt. 
In October stopt de hamster den toegang tot zijn nest dicht , maar gaat 
pas later slapen. Zijne eerste zorg is nu zich van den verkregen voorraad 
eens duchtig vet te mesten. Wordt het kouder, dan legt hij zijn log 
lichaam op de eene zijde , buigt den kop naar de achterpooten en 
verstijft. Wordt het dier wakker, dan verdwijnt eerst de stijfheid, de 
ademhalingen nemen toe , de hartslag wordt sneller , na een paar ver- 
geefsche pogingen om op te staan heeft het zich eindelijk geeuwend 
opgericht en is nu van een’ schijnbaar levenloozen klomp weer een 
levend wezen geworden. In Februari of Maart, zoo gauw de bodem 
niet meer stijf is van de vorst , ontwaakt hij , maar blijft nog eene poos in 
het ongeopende hol en eet van zijn’ voorraad. Tegen het einde van 
Maart of het begin van April wordt het huis weer geopend en de 
bewoner gaat eene groote vernieling aanrichten onder de pas ontkiemende 
plantjes op het veld. 
Strenge koude schijnt ook wel eens de hamsters te doen ontwaken, 
ten minste in December bij lage temperatuur verlaten zij wel eens 
hun hol en loopen wat rond. 
In de vorige bladzijden heb ik de voornaamste dieren behandeld , 
waarvan een winterslaap of een daaraan verwante zomerslaap bekend 
is. Nog van enkele andere, bv. van de waterrat, is het bekend, dat 
zij des winters eenigen tijd in rust doorbrengen ; van vele dieren kent men 
de levenswijze nog niet voldoende om met zekerheid in dit opzicht 
iets te beslissen. Laten wij in een volgend hoofdstuk tot slot nog enkele 
algemeene opmerkingen betreffende dit onderwerp ten beste geven. 
IV. Het wezen van den winterslaap. 
De titel van dit hoofdstuk belooft eigenlijk meer dan de inhoud 
kan geven. Al zijn er omtrent het verschijnsel , waarover wij spreken , 
ook vele waarnemingen gedaan , toch is men nog niet tot eene vol- 
doende verklaring gekomen. En dat is niet te verwonderen. Het wezen 
