DE WINTERSLAAP. 
153 
van den winterslaap hangt nl. ten innigste samen met het wezen van 
de geheele dierlijke stofwisseling. En zoolang als eene afdoende ver- 
klaring hiervan nog niet gegeven is , zal ook de winterslaap nog niet 
geheel worden opgehelderd. 
Natuurlijk heeft het niet ontbroken aan pogingen , om het op zich 
zelf zonderlinge verschijnsel minder ongewoon te doen voorkomen. Men 
heeft gezocht naar andere toestanden , die met dien van winterslaap 
eenige overeenkomst vertoonden. Zoo trachtte jahn de analogie van den 
winterslaap met de Aziatische cholera aan te toonen , en werkelijk 
zijn bij heide gelijksoortige verschijnselen waar te nemen. Men moet echter 
niet vergeten , dat , zoo gauw er eenige overeenkomst in de afwijking van 
den normalen bloedstroom bij beide toestanden voorkomt , hiervan reeds 
dadelijk de gelijkheid van vele andere verschijnselen is toe te schrijven. 
Hoffmann 1 philosopheert verwonderlijk veel over sommige ziekten. 
Evenals hij den scrophuleusen (klierachtigen) mensch vergelijkt met eene 
menschenlarve en den aan bleekzucht lijdenden met eene menschenpop , 
evenzoo beschouwt hij de scheurbuik en de cholera als overeenkomende 
met den winterslaap van de zoogdieren. Ofschoon eenige punten van 
overeenkomst niet te loochenen zijn , voert hij toch ook gronden aan 
als deze : de krampen in de cholera komen overeen met de verstijving 
in den winterslaap ; deze is een beeld van den dood , ook de choleralijder 
gelijkt op het hoogste punt der ziekte meer op een dood dan op een levend 
wezen; beide , de winterslaper en de choleralijder ontwaken of genezen tot 
een nieuwen, verjongden toestand; de onleschbare dorst der cholera- 
zieken doet ook het drinken van vele dieren , vóórdat zij den winterslaap 
ingaan , minder vreemd schijnen. De oorzaak van den winterslaap is 
volgens hoffmann eene ideale , eene verandering in het levensidée van het 
schepsel zelf, dat door een streven wordt aangegrepen zich van de 
planeet terug te trekken en in zichzelf in te keeren. Hiervan gaan 
alle overige veranderingen uit. De oorzaak van het levensidée van den 
winterslaap is de planeet zelve. Niet de schepsels zijn het , die slapen , 
maar zij slaapt in hen en juist dan , als zij zelve onzelfstandiger wordt. Zoo 
is het bij ons in den winter , in heete luchtstreken in den zomer. 
Veel wijzer worden wij door deze beschouwingen niet. Laten wij 
liever een oogenblik stilstaan bij de meer begrijpelijke oorzaken , die 
men voor den winterslaap heeft willen doen gelden. Zij laten zich in 
1 Vergleickende Idealpathologie. »Eene proeve , om de ziekten als een terugslag van 
het levensidée op lagere normale levenstrappen voor te stellen” (1834). 
