DE WINTERSLAAP. 
156 
in den winterslaap te verdrinken , dan ontwaakt het ook nog vooraf. 
Maar buitendien schijnt ook dikwijls eene inwendige aandrift, onaf- 
hankelijk van de uitwendige omstandigheden eene rol te spelen . Horvath 
beschrijft het ontwaken van eene ziesel in eene kamer , waarin sedert 
eenige dagen de temperatuur volkomen gelijk was gebleven (10° C). 
Zonder eenige waar te nemen aanleiding steeg in 1 uur 55 min. de 
temperatuur van het dier 6,6° C. , in de volgende 50 minuten nog 
17° C. Toen was de slaper geheel ontwaakt. Zonderling genoeg ging 
deze stijging van den warmtegraad noch van bijzonder sterke beweging , 
noch van zeer intensieve ademhaling gepaard. In overeenstemming 
hiermede is het bij de levenswijze der prairiehonden medegedeelde feit , 
dat deze dieren hunne gangen reeds vóór de intrede van het warme 
weer zouden verlaten. 
Dat ook inwendige oorzaken een wezen in winterslaap kunnen doen 
vervallen, blijkt uit eene mededeeling van forel, die eene door hem 
gehoudene hazelmuis ook bij hoogere temperatuur reeds in Augustus 
en September vast in slaap vindt , terwijl hare lichaamswarmte dan 
slechts eenige graden hooger is dan die der omgeving. Gewoonlijk 
is echter de invallende koude de naaste aanleiding tot de verstijving. 
De houding , die de slapers aannemen , duidt aan , dat zij zich tegen al 
te sterke afkoeling trachten te beschutten. Kop en staart worden 
naar elkaar toegehaald , de pooten worden ingetrokken en dus een 
zoo gering mogelijk oppervlak aan de lucht aangeboden. 
De stofwisseling is in den slapenden toestand veel geringer. Toch 
heeft er stofwisseling plaats , dit blijkt uit den treurigen aanblik , dien 
ons de pas ontwaakte droomers aanbieden. 
Minder goed is daarom te verklaren , dat de bobak en misschien 
de marmot zoo welgedaan weer voor den dag komen. Zelfs heeft men 
bij ziesels waargenomen , dat zij de eerste dagen , nadat zij den winter- 
slaap zijn ingegaan , zwaarder worden. Men kan dit toeschrijven aan 
het opnemen en voorloopig vasthouden van zuurstof. 
Men zal mij toegeven , dat bovenstaande regelen wel eenig licht werpen 
op het verschijnsel , dat wij behandelden , maar tevens , dat eene volledige 
verklaring nog niet te geven is. Waarom kan het eene dier zoo plotseling 
van de eene door ons gestelde groepen in de anderen overgaan , terwijl 
zeer nauw verwante dieren dit vermogen missen , en sterven , als men 
kunstmatig de stofwisseling wil beperken ? Door al het vorige is deze 
vraag niet beantwoord. 
