DE WINTERSLAAP. 
157 
Veel gemakkelijker is het, in te zien, hoe de winterslaap in het 
leven der daarvoor geschikte dieren , groot nut aanbrengt. Het is 
bijna overbodig nog te vermelden, dat zoodoende verscheidene wezens 
een’ tijd van koude en gebrek zonder veel moeite doorbrengen. Dit 
is voor hen van veel belang en eene eigenschap , die zoo nuttig is 
als bovenstaande , wordt stellig niet in den loop van de verschillende 
geslachten opgegeven. Wel zal zij zich naar de behoefte der onderschei- 
dene streken, waarin de betreffende diersoort leeft, öf sterker óf min- 
der sterk ontwikkelen. In het medegedeelde zijn voorbeelden genoeg te 
vinden van dieren , die in zuidelijker streken eenen korten , in noordelijker 
een langeren winterslaap houden. Men zegt wel eens: »de omstandig- 
heden maken den mensch”, en daarin ligt veel waars; maar evenzeer 
wordt het dier in zijn leven en werken door de omstandigheden ge- 
dwongen en gevormd. Den invloed van die omstandigheden op het 
organisme na te gaan , is echter lang niet altijd even gemakkelijk en 
dikwijls kan men nog wel de veranderingen zelve aangeven , maar 
de wijze , waarop zij in het leven zijn geroepen door de heerschende 
invloeden , blijft ons maar al te vaak verborgen. 
W ageninge n. 
ii 
