DAGELIJKSCHE BEWEGING VAN DE KOMEET VAN ENCKE. 
159 
van Pulkowa , daaraan en van zijne volhardende werkzaamheid levert 
n°. 2727 der Astronomische Nachrichten ons de resultaten. 
Zijne berekeningen hebben betrekking op de zes verschijningen der 
komeet, die in 1868, 1871, 1875, 1878, 1881 en 1885 hebben 
plaats gehad en geven voor de versnelling , gedurende het die jaren 
omvattend tijdperk , eene vrij standvastige waarde , die van de vroeger 
door von asten gevondene afweek. Wilde hij. echter, achteruit reke- 
nende , met de door hem gevonden waarde tot de waarnemingen van 
1865 komen, dan openbaarde zich hetzelfde gebrek aan overeenkomst 
als wat door von asten, van 1868 tot 1875 vooruitrekenende, was 
opgemerkt. Rekende backlund echter, van 1868 uitgaande, met de 
door zijnen voorganger bepaalde versnelling, dan was er in 1865 
tusschen de berekende en de waargenomen plaatsen weder harmonie. 
Waaruit dus volgt, dat van 1819 tot 1868 de eene, van 1868 tot 
1885 de andere versnelling inderdaad heeft gegolden , dat dus omstreeks 
het jaar 1868 eene verandering heeft plaats gehad en wel waar- 
schijnlijk in het tijdvak , begrensd door de twee doorgangen door het 
aphelium , waar tusschen die door het perihelium in 1868 is gelegen. 
Het is de vraag of deze wijziging plotseling geschiedde. Backlund 
zocht die in een verandering van den physischen toestand der komeet. 
Indien werkelijk de versnelling een gevolg is van den weerstand , dien 
de aether aan de beweging van dat hemellichaam biedt , dan moet de 
oppervlakte van de komeet in het bovengenoemd tijdvak zijn afge- 
nomen. Neemt men zoodanigen weerstand niet aan , schrijft men 
daarentegen de versnelling toe aan andere oorzaken , aan een streven , 
bij voorbeeld , van de komeet om zich op te lossen in meteoren , dan 
moet er omstreeks het jaar 1868 eene plotselinge wijziging in dit 
streven zijn voorgevallen. 
v. d. Y. 
