166 
DE PLANTEN VAN ITALIË. 
uren misschien , gezonden om den sterveling te troosten in den som- 
beren strijd , in den kouden , donkeren herfsttijd ! Het was op zulke 
dagen, dat vele van de thans volgende opmerkingen gemaakt zijn, die 
ik hier , tot schetsen saamgevloeid , den lezers van dit tijdschrift aan- 
bied , schetsen en meer niet ; men verwachte niet in de navolgende 
bladzijden een volledige Flora van Zuid-Italië , noch zelfs een over- 
zicht van alle meest belangrijke planten , het zijn niet anders dan 
pogingen om den indruk weer te geven , dien enkele schoonheden van 
»Circe, Italia” gemaakt hebben, om den lezer een blik te laten slaan 
op den van dien onzer streken zoo geheel verschillenden plantengroei, 
die ook hier zooveel daartoe bijdraagt! 
Wanneer gij tegen het einde van den zomer Italië van het noor- 
den naar het zuiden doorspoort, dan is zeker de eerste indruk van 
de plantenwereld niet betooverend en zelfs in de schilderachtige Apen- 
nijnen tusschen Bologna en Florence brengen de planten slechts weinig 
bij tot den indruk, dien het landschap op u maakt. De eindelooze velden 
met maïs, waarvan in dezen tijd van het jaar niets dan vuilbruine, 
stijve , kale halmen overgebleven zijn en de ook niet zeer afwisselende 
velden met andere Gramineeën bieden een troosteloozen aanblik en was 
het niet de wijnstok , die het landschap hier en daar verlevendigde , 
de teleurstelling op het eerste gezicht zou zeker nog grooter zijn. 
Maar de wijnstok is hier inderdaad een fraaie plant en iedereen , die 
reeds in de traditioneele verrukking geraakt bij het aanschouwen van 
de wijnbergen aan den Rijn , kan zich misschien moeilijk voorstellen , 
hoe anders die zelfde plant er in Italië uitziet. Hier geen kleine , dicht- 
opeenstaande , korte, knoestige stammetjes, waarvan de enkele korte 
takken aan een stijven , dikken , grijzen , houten paal gebonden zijn , 
hier niet van elk hoekje partij getrokken om een enkel plantje meer 
te plaatsen , noch allen in een rij geplaatst als soldaten in het gelid , neen 
vrije ontwikkeling is hier de leus ; men kan de plant hier geheel aan 
zich zelve overlaten en behoeft niet door angstvallig snoeien en dwin- 
gen het vruchtdragen te verzekeren. Op vlakke of heuvelachtige ter- 
reinen uitgeplant rankt zij overal even weelderig tot in de toppen 
der populieren, die daar gezet zijn als eenige steun, en wanneer deze 
zelve hun bladen reeds verloren hebben , siert de wijnstok hen tot dank 
daarvoor nog met zijn veel langer groen blijvend loof. Voeg hierbij 
nu nog , dat men dikwijls van den eenen populier naar den anderen 
touwen bindt , waarlangs de takken van den wijnstok zich gaarne uit- 
breiden , dan heeft men een bosch van schommelende slingers en 
