184 UK AUTOTOMIE OF ZELF- AMPUTATIE TN HET DIERENRIJK. 
de tweede pootgeleding. Deze geleding is eigenlijk samengesteld uit 
de aaneengroeing van de dij-ring en dij , en de breuk beantwoordt steeds 
aan het groefje, dat de aaneengroeing van den dij-ring en de dij 
aanduidt 1 . 
Dit geldt voor alle krabben , die fr.eder.icq onderzocht heeft ( Gard - 
nus , Platycarcinus , Portunus , Xantho , Maja , Hyas enz. ; ook voor 
Pagurus , Palaemon en Crangon ) , als mede , onder de kreeften , bij de 
Langoeste ( Palinurus ). Bij de rivierkreeft ( Astacus ) en de zeekreeft 
( Homarus ) vindt men de bedoelde versmelting van het tweede en derde 
pootlid alleen bij het eerste paar pooten , dat de schaar draagt, terwijl 
bij de overige vier paren die leden vrij zijn en met elkander ver- 
bonden door een gewricht. Die acht pooten breken dan ook af in het 
genoemde gewricht — wanneer namelijk de proef gelukt. Want dit 
geschiedt bij de zeekreeft niet zoo gemakkelijk en zeker als bij de 
krabben ; het is dan ook noodig voor die proef steeds pas gevangene 
en nog krachtige dieren te kiezen. De rivierkreeft verliest nog al ge- 
makkelijk de scharen, maar proeven op de overige pooten genomen 
zijn aan fredericq niet gelukt. 
Het breken der pooten bij deze proeven is niet , zooals men ver- 
moeden zou , het gevolg van eene groote breekbaarheid van die deelen , 
want de ondervinding leert , dat bij eene doode krab , of bij eene waar- 
van het zenuwstelsel geparalyseerd is, de pooten, voor zij breken, 
aan eene trekking van soms honderd malen het gansche lichaams- 
gewicht van het dier weerstand bieden. Breekt de poot op deze 
wijze , dat is door uitwendig mechanisch geweld , dan breekt zij ge- 
woonlijk af tusschen het kopborststuk (< cephalothorax ) en het eerste lid 
(heup) , — soms in het volgende (tusschen heup en dijring). 
Welke is nu de beteekenis van deze autotomie? 
Huxley zegt in zijn boek over de kreeft: » wanneer dit dier bij een 
van zijne scharen wordt vastgehouden , zoodat het niet kan ontkomen , 
dan is het in staat om de zwarigheid op te lossen door het lid , dat 
in de hand des visschers is, af te breken en zelf te ontsnappen.” 
1 De pooten der insekten en schaaldieren bestaan, van het lichaam af gerekend, uit 
de heup ( coxa ), — den dij-ring (trochanter ) , die, gelijk wij zagen, dikwijls met 
het volgend lid tot één stuk is vergroeid, — de dij ( femur ), — de scheen ( tïbia ) — 
en den voet ( tarsus ) die w eer uit eenige (hij de insekten meestal 5 , hij de schaal- 
dieren 2) leden bestaat. Bij de spinnen bestaan de pooten uit 7 (soms fiï weinig van 
elkander verschillende leden. 
