DE AUTOTOMIE OF ZELF- AMPUTATIE IN HET DIERENRIJK. 
187 
langs deze mede aan het buikzenuwstelsel , en wordt van daar door 
de beweegzenuwen teruggekaatst op de strekspieren van den poot. 
Iedere geleding van den poot eens schaaldiers bestaat uit een harden 
schaal in den vorm van een meer of minder cylindrischen koker. Die 
geledingen zijn met elkander verbonden door gewrichten , die alleen 
buiging en uitstrekking toelaten. Binnen die kokers zijn de spieren 
gelegen , die de pootgeledingen bewegen. Die spieren zitten ter eener 
zijde vast aan de inwendige vlakte van het pootlid , waarop het volgend 
lid zich beweegt , en ter andere zijde door middel van een chitinepees 
aan het naaste gedeelte van het lid , dat zich op het vorige buigen 
of uitstrekken kan. Wanneer nu de gevoelszenuw van een poot sterk 
geprikkeld wordt , deelt zich , door tusschenkomst van het buikzenuw- 
stelsel , de prikkel mede aan de uitstrekkende spier van het tweede 
pootlid. Ten gevolge daarvan trekt zich die spier heftig samen; het 
lid wordt dus boven mate uitgestrekt, totdat het eindelijk stuit tegen 
het lichaam , de carapax , van het dier , maar gaat dan toch voort 
zich uit te strekken , totdat het op de boven aangewezen plaats breekt. 
De conditio sine qua non voor de autotomie is 1°. de integriteit van de 
strekspier van het tweede pootlid , en 2°. een weerstand biedend steun- 
punt voor het verst van het lichaam verwijderd uiteinde van dit pootlid. 
Het nut van de autotomische reflex is duidelijk. Het dier ontsnapt 
er door aan een gevaarlijken toestand , en is toch niet blootgesteld aan 
den dood ten gevolge van bloedverlies, gelijk geschieden zou , wanneer 
de poot op eene andere plaats afgesneden werd. De wond, door de 
afbreking veroorzaakt, bloedt bijna niet, waarschijnlijk wegens de nog 
nablijvende samentrekking en dus opzwelling van de strekspier. De 
spieren, die het tweede lid bewegen, blijven ongeschonden in den 
stomp. Men weet overigens, hoe gemakkelijk de pooten der schaaldieren 
weder aangroeien. 
Insekten. De springende rechtvleugeligen, b. v. de sprinkhanen, de 
langpootige tweevleugeligen , b. v. de langpootmug (Tipula) , eenige 
halfvleugeligen en zeker nog andere insekten , verliezen hunne pooten 
met groot gemak. Licht een sprinkhaan bij de dij op , dicht bij de 
articulatie met de scheen , dan zal het dier alle mogelijke moeite doen 
om vrij te komen, maar de spring-poot zal niet loslaten voor men dien stuk 
geknepen , of bij de dij , even als bij de krab , forsch doorgeknipt heeft. 
De autotomie heeft dan plaats op de hoogte van het gewricht van 
