188 DE AUTOTOMIE OF ZELF- AMPUTATIE IN HET DIERENRIJK. 
de dij met den dijring. Bij de vier overige pooten van den sprink- 
haan neemt men het verschijnsel niet waar. 
Dat ook hier de verminking niet van den wil des diers afhangt , 
maar het gevolg is van eene onbewuste reflexbeweging der spieren , 
blijkt daaruit, dat bij een onthoofden sprinkhaan de springpooten even 
gemakkelijk afbreken als bij een onverminkten. Overigens vertegen- 
woordigt de zenuwknoop-buikstreng der insekten eene reeks van zenuw- 
middenpunten , die in staat zijn volkomen gecoördineerde reflexbewe- 
gingen te voorschijn te roepen. De onthoofde sprinkhaan bewaart zijne 
normale houding , keert zich om , wanneer men hem op den rug legt , 
en gaat voort geregeld adem te halen ; knppt men zachtjes zijn achter- 
lijf, dan springt het dier op dezelfde wijze en even ver, als vóór de 
onthoofding. Eene onthoofde wesp gaat voort met brommen , dat is , 
geregelde en normale bewegingen met de vleugels te maken. Dit kan 
zelfs nog plaats hebben, als ook het achterlijf weggenomen is. 
Bij de insekten groeien de verloren gegane pooten niet weer aan. 
Maar het leven van het volkomen insekt is ook , in den regel , kort- 
stondig , zoodat er voor zulk eene regeneratie noch tijd noch noodza- 
kelijkheid bestaat. 
Spinnen. De heer fredericq heeft dezelfde proeven genomen op Pha- 
langium (den zoogenaamden hooiwagen of wever) en op Epeira diadema 
(de tuinspin). De uitkomsten waren ook hier volkomen gelijk aan die 
van de proefnemingen op insekten. 
Ik voeg hierbij , dat spinnen , die een poot hebben verloren , dien 
soms bij de volgende vervelling terugkrijgen. 
Hagedissen. Bij den hazelworm , ook wel blindslang genoemd omdat 
hij geen pooten heeft, wordt het af breken van den staart mede be- 
werkt door eene sterke spiersamentrekking , en niet door eene veron- 
derstelde overgroote broosheid van dat deel , welke aan het dier den 
naam van » breekbare blindslang” (Anguis fragilis ) bezorgd heeft. De 
heer fredericq hechtte aan den staart van een reeds sedert vieren- 
twintig uren dooden hazelworm door middel van met collodium be- 
deelde strookjes een bandje vast, waaraan een klein weegschaaltje hing. 
Hij moest meer dan vierhonderd grammen op het schaaltje leggen , 
vóór de staart afbrak. Daar het dier negentien grammen woog , was 
er dus , om den staart te doen breken , een gewicht noodig dat vijf- 
entwintigmaal grooter was dan dat van het geheele dier. 
