192 
bliksemgevaar bij telefoongelei dingen. 
zijn om de ontlading van de wolk zonder nadeelige gevolgen door te 
laten; in de tweede plaats, dat de geleiddraad, die deze eigenlijke 
grondverbinding met het bovenaardsche deel van den toestel verbindt, 
een zoodanig geleidingsvermogen en zoo groote doorsnede heeft, dat 
de sterkste wolkenontlading, die ooit is waargenomen, daardoor kan 
plaats hebben zonder een zoo aanmerkelijke temperatuursverhooging , 
dat smelting of verbranding daarvan het gevolg zou kunnen zijn. Nu 
heeft de ondervinding geleerd , dat aan dezen eisch voldaan wordt door 
gebruik te maken van een koperen grondplaat van 1 / 2 M 2 . oppervlak 
tot beneden het peil van het grondwater ingegraven en een daaraan 
bevestigden rood koper-draad van 5 mM. dikte. In plaats van de 
grondplaat kan gebruik gemaakt worden van de uitgebreide onder- 
aardsche buizenstelsels , die een water- of gasleiding aanbiedt. Zeker 
hebben ook geringere afmetingen soms voldaan , maar daartegenover 
staan gevallen , waarbij dit geenszins zoo was , terwijl , ten minste 
zoover mij bekend is , nog nooit een bliksemafleider , die aan de boven- 
gestelde eischen voldeed en overigens geen gebreken had , gefaald heeft. 
In tegenoverstelling met het gevoelen van den heer colt ette , dat 
het nauwlijks meer verdient te worden vermeld, dat de grond- of aard- 
verbindmgen bij den aanleg van bliksemafleiders een hoofdrol vervullen , 
meen ik integendeel, dat men daarop nauwelijks genoeg wijzen kan; 
in elk geval, waar bij aanwezigheid van een bliksemafleider schade 
door inslag veroorzaakt werd, heeft de ondervinding mij geleerd, dat 
wanneer de oorzaak kon worden nagegaan , deze in gebrekkige aard- 
verbinding gevonden werd. In een wetenschappelijk tijdschrift voor 
electrotechniek moge dus het doelen daarop onnoodig zijn; in het 
Album der Natuur, onder welks lezers er ook gevonden worden, die 
zich in ’t geheel niet met de studie van natuurwetenschappelijke onder- 
werpen , of ten minste niet met zulk een afzonderlijken tak daarvan , 
bezighouden , is dit een ander geval ; ik zou de bedoelde waarheid 
wel van de daken willen verkondigen. 
De heer collette is van oordeel, dat de verbinding met de aard- 
plaat eene afmeting moet hebben , die gekozen is in verhouding tot 
de doorsnede en de metaalsoort van de geleiding boven den grond. 
Dit zou volkomen rationeel zijn, wanneer men zeker wist, dat de 
wolkenontlading niet door dezen grond-verbindingsdraad kon plaats 
hebben , zonder eerst in haar geheel ook de geleiding boven den grond 
doorloopen te hebben ; dit is echter geenszins een vereischte ; immers 
langs verschillende wegen, b. v. door de deelen van het gebouw zelf. 
