BLIKSEMGEVA AR BiJ TELEFOONGELEI DINGEN. 
198 
metalen stangen , water afvoerbuizen , een aantal draden enz. kan de ont- 
lading plaats hebben , terwijl die verschillende stroomen zich ten slotte 
vereenigen tot een enkelen door den verbindingsdraad met de aard- 
plaat; deze moet de geheele ontlading dus zonder nadeel kunnen ge- 
leiden; zoo lang men nu niet met zekerheid heeft uitgemaakt, dat 
hiertoe in alle gevallen een draad van geringer afmetingen voldoende 
is , blijf ik het houden met dén 5 mM .-roodkoperdraad. 
Aangenaam was het mij te lezen, dat de heer collette het met mij 
theoretisch voor het meest gewenscht hield den plaat-afleider buiten 
het gebouw te plaatsen ; dat hieraan in de praktijk nog niet kan vol- 
daan worden , moet dus een spoorslag zijn om de toestellen zoodanig 
te verbeteren , dat dit wel het geval is. Niet ieder schijnt echter de 
daartegen bestaande bezwaren zoo groot te achten als de heer collette , 
want bij sommige telegraaflijnen zijn dergelijke toestellen in werking 
in de open lucht, b. v. langs de Noorsche kust, waar kabels en lucht- 
geleidingen elkaar dikwijls afwisselen ; uit eigen ondervinding kan ik 
nog meedeelen dat de heer olland hier ter stede een toestel naar mijne 
opgaven buitenshuis aan een der telefoonstations heeft aangebracht, 
dat nu seder 24 Juli 1885 tot volkomen voldoening van den gebruiker 
werkt zonder eenige stoornis te weeg te brengen. 
Zonder eenigen grond daarvoor aan te voeren oppert de heer collette 
de stelling , dat het in herinnering gebrachte courantenbericht niets te 
maken heeft met het al of niet aanwezig zijn van een bliksemafleider ; 
zoolang het tegenovergestelde niet bewezen is , blijft het mijn overtui- 
ging , dat de schok door arm en hoofd , waarvan in dat bericht sprake 
was, wel degelijk daarmede samenhangt. 
Bij de voorstelling , die de heer collette geeft omtrent het gebeurde 
te Haarlem , komt men noodzakelijkerwijs in de groote moeilijkheid 
te moeten verklaren waar de hoeveelheid elektriciteit gebleven is , die 
den verdwenen draad doorloopen en zoo sterk verhit heeft , dat hij 
eindelijk smolt, maar naar zijne meening, bij aanwezigheid van een’ 
afleider, dezen toch niet zou bereikt hebben. Zeker is zij niet te niet 
gegaan. Zulk een onderstelling is immers in strijd met de allereen- 
voudigste grondbeginselen , waarop de inzichten omtrent de werking 
der natuurkrachten berusten , en toch volgt ze on middellijk uit het 
beweren van den heer collette. Dat het geval geen ernstiger gevolgen 
had , kan slechts gedeeltelijk uit het afsmelten worden verklaard , want 
vooreerst moet de stroom , die het veroorzaakte , het gebouw , waar- 
aan de draad bevestigd was , bereikt hebben , vervolgens kan er nog 
