MIDDEL VAN DEN ELECTlllSCIIEN STROOM. 
211 
machine, als alle andere omstandigheden gelijk zijn, de electromo- 
torische kracht aan de omwentelingssnelheid evenredig is — des te 
grooter , naarmate de machine , bij het toenemen van Ej , sneller gaat 
draaien. Daarbij blijft , zooals door alle proefnemingen , onder de meest 
verschillende omstandigheden genomen , is bewezen , de stroomsterkte 
de waarde I Q behouden , die zij bezit op het oogenblik , waarop de 
machine in beweging kwam. Zij behoudt die bij elke vermeerdering 
van den arbeid , dien deze ten gevolge van haren snelleren gang ver- 
richt ; zoodat dan ook steeds de hoeveelheid warmte , die wij boven 
den prijs van het koppel noemden , door I 0 2 R of door 
(Ej — E 3 ) 2 
R 
zal 
worden voorgesteld. Daar de som der uit- en inwendige weerstanden 
onveranderd blijft , zal uit de standvastigheid van de stroomsterkte ook 
die van de electromotorische kracht Ej ■ — E 2 volgen ; zij zal steeds 
gelijk blijven aan de kracht E 0 , die ontwikkeld werd op het oogenblik 
dat er beweging ontstond. 
Deze beschouwing is van groot gewicht , als men oordeelen wil over 
de wijze, waarop men moet handelen om de verhouding zoo gunstig 
mogelijk te maken tusschen het op de machine overgebrachte en het 
door de batterij geleverde arbeidsvermogen. Immers de waarde van dit 
E^Ej — Eg) 
laatste heeft tot uitdrukking E-Jq oi 
E 
R 
en het eerste E 2 I 0 
tl 
En 
de verhouding voorstelt van beide. Als nu 
het verschil E a — E 2 standvastig is zal , bij gelijke waarde van de 
verloren warmte en dus ook bij gelijke waarde van het op de 
as uitgeoefend draaivermogen , die verhouding des te gunstiger zijn, 
naarmate Ej en E 2 elk afzonderlijk door grootere getallen worden 
voorgesteld. Stelt men, bijvoorbeeld, E : = 100 en E s 
80, 
dan zal , bij een aan het verschil Ej — 
digd draaivermogen, de verhouding slechts 
e 2 = 
20 geëvenre- 
- zijn, terwijl zij voor 
E = 200 en E 2 = 180, bij gelijk draaivermogen, tot 
18 
9 
o i — 
3 o— u- o—. 20 1() 
stygen zal. 
Het is duidelijk , dat men , door Ej en E 2 zoo weinig mogelijk van 
E 
elkander te laten verschillen , de verhouding — - zoo na aan de eenheid 
Ei 
kan brengen als men wil. Toch is het voordeel , dat men op deze wijze 
