MIDDEL VAN DEN ELECTRISCIIEN STROOM. 
213 
de eerste dubbel zoo snel moeten laten draaien als de tweede. Aan 
het koppel op de as wordt dan de helft van de warmte besteed , 
die de eerste machine , even snel draaiende , in de geleiding zou 
kunnen opwekken als de tweede was vastgezet, als haar belet werd 
te draaien ; de andere helft wordt door de tweede machine in me- 
chanischen arbeid omgezet. Richtte men het anders in , trachtte men 
E 2 
door grooter dan £ te maken zijn voordeel te doen , dan zou wel 
inderdaad het overgebracht arbeidsvermogen een grooter deel zijn van 
het verzondene , maar dit laatste zou zelf een kleiner deel zijn van 
datgene , wat de beschikbare electromotorische kracht Ej , bij den 
gegeven weerstand , vermag te leveren. 
Wij willen thans nagaan , welke er de gevolgen van zijn , als de 
afstand , waarop men het arbeidsvermogen wil overbrengen , en met 
dezen afstand de weerstand toeneemt. Onderstel dan , dat men door 
middel van een electrischen stroom dat vermogen wil overbrengen op 
een afstand n-m aal zoo groot als zoo even en dat men daarbij een 
draad wil gebruiken van hetzelfde metaal en van gelijke doorsnede. De 
weerstand wordt dan — als wij de inwendige weerstanden van de batterij 
en van de machine verwaarloozen ten zijnen opzichte — w-maal zoo 
groot. Wendt men gelijke electromotorische kracht E x aan als zoo 
even en wil men de machine even snel doen draaien , zoodat zij weder 
even groote tegenstelde electromotorische kracht E 2 ontwikkelt, dan 
zal de stroomsterkte nu 
E i — 
wR 
dus slechts het n e gedeelte van zoo 
even zijn. Daar dit ten gevolge heeft dat het koppel op de as in 
dezelfde verhouding zwakker wordt , zal dus , bij een even voordeelige 
E 2 
verhouding tusschen overgebracht en geleverd arbeidsvermogen , 
-“1 
het eerste toch slechts het n e deel van zoo even zijn. Onderstel zelfs 
dat de weerstand op de as in dier voege was gekozen, dat 
Eg 
Ej 
en dus de absolute waarde van het overgebracht arbeidsvermogen zoo 
groot mogelijk was , dan zou nog deze grootste waarde w-maal zoo 
klein zijn als bij den vroegeren weerstand. En dit alles ten gevolge 
daarvan , dat bij dien w-voudigen weerstand voor het koppel op de as 
slechts het n e -deel van de warmte wordt besteed van zoo even. In 
de uitdrukking RR dier warmte toch wordt de eene factor — R — 
