MIDDEL VAN DEN ELECTRISCHEN STROOM. 
217 
Ook de snelheid , waarmede men eene machine kan laten draaien , 
heeft hare grenzen. Wil men dns een aanzienlijk arbeidsvermogen op 
grooten afstand overbrengen , dan zal men wel genoodzaakt zijn ook 
het aantal omwindingen van den ring te vermeerderen en bij zijne 
berekeningen de daaruit voortvloeiende vermeerdering van den weer- 
stand in acht te nemen. Bij een w-voudigen afstand zal men dan de 
electromotorische kracht in plaats van met \/ n hebben te vermenig- 
vuldigen met den wortel uit het getal , dat aangeeft hoeveel malen , én 
door de vergrooting van den afstand ,. én door de vermeerdering van het 
aantal windingen , de weerstand toeneemt. Gebruikt men op den n- 
voudigen afstand dezelfde machines als op den afstand één , dan is het 
duidelijk , dat men zelfs met eene vermeerdering van de electromoto- 
rische kracht kan volstaan, die minder is dan het 71-voud ; de som 
der uitwendige en inwendige weerstanden toch zou dan minder dan 
het w-voud van de oorspronkelijke worden. 
Daar met het aantal windingen van den ring alle afmetingen eener 
machine toenemen , volgt hieruit , dat voor eene doelmatige overbren- 
ging van een groote hoeveelheid arbeidsvermogen op groote afstanden 
de toekomst aan de groote machines behoort. Zijn dan beiden , zij die 
den stroom levert en zij die hem ontvangt, van volkomen gelijke 
constructie en draait de eerste met de grootste snelheid , die men 
haar kan geven ; richt men daarbij den weerstand op de as der laatste 
zóó in , dat hare snelheid, de helft zij van die der eerste , dan zal men 
de grootst mogelijke hoeveelheid arbeidsvermogen overbrengen , die 
men door middel van beiden overbrengen kan. Meer arbeidsvermogen 
over te brengen dan deze hoeveelheid zou daarom onmogelijk zijn , 
omdat de machine, die den stroom levert eenvoudig niet in staat is 
meer dan deze hoeveelheid mechanisch arbeidsvermogen in electrisch 
om te zetten. Al beschikte men over eene stoommachine van nog 
zoovele paardenkrachten , ja over al het mechanisch arbeidsvermogen , 
dat de watervallen van den Niagara vertegenwoordigen , toch zou men , 
bij den gegeven weerstand, van al dien rij kdom niet meer baat kunnen 
hebben, dan wanneer men over juist de genoegzame hoeveelheid be- 
schikte om de machine met hare grootste snelheid te doen draaien. 
Er is een tijd geweest dat men van de gunstige verhouding tusschen 
geleverd en overgebracht electrisch arbeidsvermogen , van het » econo- 
misch rendement” zooals men het noemde, alles verwachtte. Gouden 
bergen beloofde men zich van de overweging »die verhouding kan men 
zooveel men wil tot één doen naderen. Waartoe dan zoo angstig vast 
