HET NATUURLIJKE STELSEL DER ELEMENTEN. 
221 
De ontdekking van dit drietal elementen , waardoor het getal goed 
bekende grondstoffen tot zesenzestig is aangegroeid , heeft een zeer 
bijzondere beteekenis ; niet omdat, deze stoffen voor de praktijk groot 
nnt blijken te hebben , noch ook omdat zij beloven dit te zullen 
verkrijgen ; daar zij slechts in kleine hoeveelheid gevonden worden , 
is het integendeel zelfs te verwachten , dat hunne praktische beteekenis 
nooit groot zal zijn. Maar de genoemde ontdekkingen zijn daarom van 
groot belang, omdat zij de juistheid van verschillende theoretische 
beschouwingen , die een verrassend licht werpen op den tot voor korten 
tijd vrij geheimzinnigen aard der elementen , op zeer welkome wijze 
zijn komen bevestigen. Het bestaan der ontdekte elementen vloeide 
namelijk uit deze beschouwingen voort ; hun karakter , hunne èigen- 
schappen waren voorspeld en voor een van hen was zelfs de plaats 
aangegeven , waar het vermoedelijk zou te vinden zijn. Zoo kunnen 
deze voorspellingen niet ten onrechte eenigermate vergeleken w'orden 
met de vooruitberekening van de nog onontdekte planeet Neptunus 
door ADAMs en leverrier en de bevestiging van de berekende uit- 
komsten was in beide gevallen een triomf voor de wetenschap. 
Terwijl het mijn doel is , een kort overzicht te geven van de boven- 
bedoelde beschouwingen, waaruit het zoogenaamde » natuurlijke stelsel 
der elementen” is voortgekomen , zal het misschien niet ongewenscht 
zijn , met een paar woorden in herinnering te brengen welke voor- 
stellingen de tegenwoordig geldende atomistische hypothese van den 
bouw der lichamen geeft. 
Men neemt aan , dat de stof de ruimte niet gelijkmatig en tezamen- 
hangend vult, maar dat de lichamen bestaan uit kleine van elkaar 
gescheiden stofdeeltjes, atomen genaamd. Iedere grondstof bestaat uit 
eigenaardige atomen , die onderling volkomen gelijk zijn ; er zijn dus 
evenveel soorten van atomen , als er grondstoffen bestaan. Deze ato- 
men , waarvan voorloopig wordt aangenomen , dat zij volkomen hard 
en ondeelbaar zijn , kunnen zich onderling vereenigen tot kleinere of 
grootere groepen , moleculen genaamd , wier samenstelling en inwendige 
rangschikking als karakteristiek voor de verschillende lichamen wordt 
gehouden. Uit de samenvoeging van gelijksoortige atomen ontstaan de 
moleculen der enkelvoudige , uit de samenvoeging der ongelijksoortige 
atomen die der samengestelde lichamen. De moleculen , die zich in de 
vaste en vloeibare lichamen waarschijnlijk tot grootere aggregaten ver- 
eenigen , bewegen zich in den gasvormigen toestand als zelfstandige 
deeltjes en nemen dan , onverschillig of zij groot of klein zijn , allen 
dezelfde ruimte voor zich in beslag. Hieruit volgt, dat in gelijke 
16 
