HET NATUURLIJKE STELSEL DER ELEMENTEN. 
223 
de meening voorstond , dat de atoomgewichten der meest bekende 
elementen geheele veelvouden waren van dat der waterstof. Later was 
het vooral dumas , die op verschillende regelmatigheden opmerkzaam 
maakte. Hij nam de hypothese van prout met een door de nieuwere 
onderzoekingen noodzakelijk gemaakte wijziging over en constateerde 
verder, dat er grondstoffen zijn, wier atoomgewichten zich verhouden 
als 1 : 1 of 1 : 2. Zoo hebben nikkel en kobalt gelijke atoomgewichten; 
terwijl , om uit verschillende voorbeelden één te kiezen , het atoom- 
gewicht van de zwavel het dubbel is van dat der zuurstof. Hij merkte 
ook op , hoe sommige elementen zich door overeenstemming in hoofd- 
eigenschappen tot natuurlijke familiën laten vereenigen en hoe in deze 
drietallen van elementen voorkwamen , wier atoomgewichten de merk- 
waardige betrekking vertoonden , dat het atoomgewicht van het mid- 
delste het rekenkundig gemiddelde was van dat der uiterste elementen. 
Een dergelijke triade vormen b. y. Lithium , Natrium en Kalium met 
de atoomgewichten 7 , 23 en 39 : de som van 7 en 39 is 46 en de 
helft hiervan is 23. Dumas wees verder aan, hoe sommige van de 
door hem aangenomen familiën parallel liepen , daar er telkens tus- 
schen twee leden van verschillende familiën hetzelfde verschil in atoom- 
gewicht bestond. De waargenomen regelmatigheden stonden evenwel 
min of meer op zich zei ven en de pogingen, die hij deed om alle 
elementen in den kring van zijne beschouwingen te trekken , mislukten. 
Hij zegt hiervan: »J’ai souvent essayé de les 1 comparer, de les com- 
biner et de les discuter avec 1’espoir d’en tirer avec certitude une 
conclusion quelconque et je n’ai pu en faire sortir autre chose que le 
doute. Si quelques uns des équivalents pouvaient se classer sans cor- 
rections dans un petit nombre de séries comme des termes liés entre 
eux par d’incontestables relations numériques , il en est d’autres et ce 
sont précisément les mieux connus , pour lesquels toute tentative de 
ce genre restait sans résultat.” De oorzaak van het mislukken van 
deze pogingen van dumas lag zeker hoofdzakelijk in de getallen , die 
hij aannam en die tengevolge van andere opvattingen voor een deel 
aanzienlijk afweken van de tegenwoordig gebruikte. 
Het was voor den Russischen scheikundige mendelejeff weggelegd 
1 D. w. z. de aequivalenteti. Ofschoon tegenwoordig de woorden aequivalent en atoom vol- 
strekt niet synoniem zijn, waren voor dumas , toen hij de aaugehaalde woorden schreef , »les 
équivalents des corps simples les poids respectifs des particules matérielles, dont la com- 
binaison donne naissance a tous les corps de la nature” en verbond hij dus in zooverre 
aan het woord aequivalent hetzelfde begvip, dat de tegenwoordige scheikundigen aan het 
woord atoom verbinden. 
