HET NATUURLIJKE STELSEL DER ELEMENTEN. 
231 
menten noemde , omdat men ze met de toen bekende hulpmiddelen 
niet verder verdeelen kon en eenige weinige , die volgens zijne mee- 
ning als werkelijke elementen te beschouwen waren. Later was het 
de Engelsche scheikundige prout , die , zooals gezegd is , meende ge- 
vonden te hebben , dat alle atoomgewichten veelvouden waren van 
dat der waterstof en daarom de vooronderstelling waagde , dat de 
zoogenaamde grondstoffen allen waren opgebouwd uit één element , 
de waterstof, dat dus de eigenlijke »Urmaterie” zou zijn. Deze hy- 
pothese vond echter weinig bijval ; berzelius , de toongever in de 
scheikunde van de volgende periode , stond eene andere meening voor 
en hield de elementen voor afzonderlijke stoffen , geheel van elkander 
onafhankelijk , die niets met elkander gemeen hadden , dan hun stand- 
vastigheid , hun onveranderlijkheid , hun eeuwigheid. Zoo geraakte 
prout’s hypothese eenigszins in vergetelheid, tot dumas haar in 1858 
nieuw leven trachtte te geven. De vorm moest eenigszins gewijzigd 
worden , want het onderzoek had inmiddels geleerd , dat de atoom- 
gewichten niet allen geheele veelvouden van dat der waterstof waren. 
Dumas meende evenwel , dat de atoomgewichten , welke van den regel 
afweken , veelvouden waren van 1 / 4 of l / 2 atoom waterstof. Men had 
dus slechts aan te nemen , dat het waterstofatoom opgebouwd was 
uit vier deeltjes van de »Urmaterie” en de hypothese van prout kon 
in dezen veranderden vorm weer in eere worden hersteld. Daar even- 
wel de latere, zeer nauwkeurige atoomgewichtsbepalingen van stas 
getallen geleverd hebben met kleinere breuken , zoude men in de 
bedoelde hypothese zoo groote wijzigingen moeten aanbrengen, dat zij 
ten slotte hare oorspronkelijke beteekenis geheel zou verliezen. De hypo- 
these van prout is dus tegenwoordig in haar geheel niet houdbaar 
meer. Dat neemt evenwel niet weg, dat er verschillende argumenten 
zijn aan te voeren , waardoor de grondgedachte , het bestaan van ééne 
materie, waarschijnlijk wordt. 
In de eerste plaats kan de overweging gelden , dat in de natuur 
steeds wordt waargenomen , hoe met geringe hulpmiddelen een zeer 
groote verscheidenheid wordt tot stand gebracht en dat er zoo iets 
strijdigs is in het aannemen van evenveel soorten van materie als er 
tegenwoordig grondstoffen bekend zijn. Evenzeer als men door de spec- 
traalanalyse geleerd heeft , dat de aarde , de zon en de verst verwij- 
derde sterren in hun qualitatieve samenstelling niet wezenlijk verschillen , 
maar dat overal in het heelal dezelfde weinige grondstoffen worden ge- 
vonden , evenzeer heeft men reden te verwachten , dat het voortgezet 
onderzoek ook bij de kleinste deeltjes tot dezelfde eenheid van samen- 
stelling zal voeren. »In der That”, zegt a. w. hofmann in zijn nekro- 
