HET NATUURLIJKE STELSEL DER ELEMENTEN. 
233 
samengesteldheid der elementen te moeten aannemen. Hij zag bij tempe- 
ratuursverhooging sommige strepen in de spectra verschijnen of sterker 
worden , andere in glans verminderen of verdwijnen en verklaarde dit 
door de vooronderstelling , dat onze grondstoffen door verhitting in 
nieuwe elementen gedissocieerd (gesplitst) werden evenals sommige schei- 
kundige verbindingen door verhitting kunnen ontleed worden. Zoo kon 
hij , door aan te nemen , da,t bij verschillende elementen dezelfde dis- 
sociatieproducten optreden , ook het feit verklaren , dat sommige strepen 
(»basic lines”, zooals hij ze noemde) aan hun spectra gemeen waren. 
Met deze onderstelling vonden zekere eigenaardigheden in de spectra 
van verschillende sterren eveneens een bevredigende verklaring. 1 
Ofschoon geen van deze argumenten op zichzelf geacht kan worden 
een bewijs voor het bestaan der »Urmaterie” te zijn, schijnt toch het 
feit , dat deze van een verschillend punt uitgaande redeneeringen tot 
dezelfde conclusie voeren , aan de hypothese vrij groote waarschijnlijk- 
heid te geven. Verder dan tot het aantoonen van deze waarschijnlijkheid 
heeft de scheikunde het nog niet gebracht. Onwillekeurig rijst de vraag : 
zal zij het verder brengen? Zal het den scheikundigen ooit gelukken 
de »Urmaterie” af te zonderen? Hooren wij wat een scheikundige 
als dumas over deze belangrijke kwestie gezegd heeft: »En effet si 
la chimie est une Science nouvelle , les phénomènes chimiques sont 
aussi anciens que le monde , et ces radicaux 2 de la chimie minérale 
qu’il s’agirait de soumettre a une décomposition ultérieure , ce n’est 
pas d’hier que les hommes les connaissent. Leur existence se révèle 
dès les premiers temps historiques , oü déja se révèle aussi en quelque 
sorte leur immutabilité. Lavoisier ne les a pas découverts , ils existaient : 
seulement il les a rangés a leur vraie place. . . . Décomposer les radi- 
caux de la chimie minérale serait donc une oeuvre plus difficile que 
celui que Lavoisier eut le bonheur d’entreprendre et d'accomplir. Car ce 
serait mettre en évidence non-seulement des êtres nouveaux et inconnus , 
comme on en découvre de temps en temps , mais des êtres d’une nature 
nouvelle et inconnue dont notre esprit ne peut par aucune analogie se 
représenter les apparences ou les propriétés. Ce serait porter Tanalyse 
1 Ook de samengesteldheid van het spectrum van het kwik , welks molecule in gas- 
vormigen toestand slechts uit één atoom bestaat , wordt door sommigen aangehaald als 
een argument tegen de enkelvoudigheid der atomen 
2 Radicalen noemt men atoomgroepen , die bij verschillende reactiën in hun geheel 
van de ééne scheikundige verbinding in de andere kunnen overgaan en die zieh dus in 
sommige gevallen als elementen gedragen. Neemt men aan , dat de atomen opgebouw r d 
zijn uit deeltjes van de »Urmaterie”, dan zijn ze met bovenbedoelde atoomgroepen te 
vergelijken en kan men ze dus ook radicalen noemen, alleen zijn het dan radicalen van 
een andere orde. 
