234 
HET NATUURLIJKE STELSEL DER ELEMENTEN. 
de la matière a un point que n’ont jamais atteint ni la connaissanee 
de rhomme ni les forces naturelles les plus énergiques , ni les com- 
binaisons et les procédés de la Science la plus puissante. Ce serait 
mettre a profit des forces que nous ignorons ou des réactions que 
nul n’a imaginées. 
II s’agit donc d’un de ces problèmes que la pensée liumaine a besoin 
de méditer pendant des siècles, oü plusieurs générations peuvent user 
leurs forces et oü 1’analyse d’un Newton ne devient possible que lors- 
qu’elle a été préparée par les systèmes de plus d’un Copernic et par 
1’empirisme de plus d’un Kepler.” 
In denzelfden geest laat zich ook berthelot over een naverwante 
vraag uit in zijn onlangs verschenen werk : Les Origines de V Alchimie , 
waar hij, over de elementen sprekende, zegt: »Dans le cycle des 
transformations , si la génèse réciproque de nos éléments n’est pas 
réputée impossible a priori, du moins il est établi aujourd’hui que 
ce serait la une opération d’un tout autre ordre que celles que nous 
connaissons et que nous avons le pouvoir actuel d’exécuter.” Men heeft 
hier dus te maken met problemen , die zeker in den eersten tijd niet op te 
lossen zijn. Maar al moge dan de eigenlijke oplossing der kwestie nog 
in een ver verwijderde toekomst liggen, toch zijn er, sedert dumas 
de aangehaalde woorden schreef, verschillende feiten bekend geworden , 
die het bestaan der »Urmaterie” waarschijnlijker maken. Ook in dit 
opzicht heeft het natuurlijke stelsel der elementen een niet te mis- 
kennen beteekenis en zal het vermoedelijk aan de wetenschap nog 
groote diensten kunnen bewijzen. 
Amersfoort, 23 Januari 1887. 
NASCHRIFT. 
Onder de vele scheikundigen, die vóór mendelejeff getracht hebben, regelmatigheden 
in de atoomgewichten der elementen op te sporen , verdient nog bijzonder genoemd te 
worden john a. r. newlands. Hij toch bepaalde zich niet tot de beschouwing van enkele 
groepen, maar gaf in 1864 een lijst van al de toen bekende elementen in de volgorde 
van de atoomgewichten. Deze lijst was de eerste, die gepubliceerd werd en de prioriteit 
van de grondgedachte van het bovenbesproken stelsel komt dus aan neweands toe Zijne 
denkbeelden werden echter niet algemeen bekend. In Engeland vond zijne rangschikking 
weinig bijval; zij werd zelfs zoo ongerijmd geacht, dat prof. foster hem in 1866 op 
een vergadering van »The Chemical Society” de vraag stelde, of hij wel eens getracht 
had , de elementen volgens de beginletters te rangschikken om op deze wijze regel- 
matigheden aan te toonen. 
