236 
BEN BEZWAAR TEGEN DE LIJKVERBRANDING. 
ken. Geen beter middel van verweer tegen deze ons leven bedrei- 
gende vijanden bestaat er zeker dan het verbranden der lijken ; en 
tot heden werd daartegen , van een zuiver sociaal standpunt altijd , 
geen ander bezwaar opgeworpen dan de onmogelijkheid waarin het , in 
verdachte gevallen , de justitie brengt om de oorzaak van den dood 
natesporen. In de Therapeutic Gazette echter verhief zich nu onlangs 
de stem van den heer g. hay daartegen en wel op gronden ontleend 
aan beschouwingen als de bovenstaande. Den cirkelloop der natuur 
wordt door de lijkverbranding een spaak in het wiel gestoken. Het 
is toch zeer waarschijnlijk , dat bij die verbranding geen ammoniakgas 
wordt ontwikkeld ; dat de stikstof als zoodanig in den dampkring treedt 
en niet vooraf met de waterstof eene verbinding heeft aangegaan. En 
nu is men, sedert liebig, algemeen van gevoelen dat de stikstof, 
die in den dampkring vrij voorhanden is , in geen enkel opzicht tot 
de voeding der planten medewerkt, dat zij dit slechts doet in den 
vorm der verbinding , die ammonia heet. Zoo heeft dus de lijkver- 
branding ten gevolge , dat eene groote hoeveelheid van een hoogst 
nuttig gas door een volkomen werkeloos gas wordt vervangen. Daarbij 
komt dan nog , dat het in urnen bewaren van de asch der verbranden 
een groot aantal voor de voeding der planten nuttige zouten aan 
planten , dieren en menschen ontrooft. De phosphaten , bij voorbeeld , 
die voor den groei der graangewassen onmisbaar zijn , worden hun 
onthouden en op onverantwoordelijke wijze verkwist. Lijkverbranding 
dus , zoo zegt de heer hay , is verkwisting ; uit een economisch oog- 
punt is zij niet te verdedigen. 
Wij zouden wel eens willen weten in welken graad de kringloop 
van de stof op aarde zou gewijzigd worden , indien alle menschen 
en alle dieren onder ’s menschen bereik , die stierven zonder hem tot 
voedsel te dienen, na hunnen dood werden verbrand. Wij meenen geen 
gewaagde veronderstelling uittespreken als wij zeggen , dat , in verhou- 
ding tot de gansche massa zich dagelijks ontbindende organische stoffen 
van dierlijken oorsprong , de aanwinst oneindig klein zou zijn. 
v. d. v. 
