DE KANALEN OP DE OPPERVLAKTE VAN 
DE PLANEET MARS. 
In het jaar 1877 vestigde het eerst schiaparelli de aandacht der 
sterrekundigen op het feit, dat de donkere vlekken op Mars, die 
men gewoon is zeeën te noemen, met elkander zijn verbonden door 
een groot aantal donkere strepen, waaraan men, niet oneigenaardig, 
den naam van kanalen gaf. Deze strepen komen grootendeels voor als 
bogen van groote cirkels , waardoor de heldere deelen der oppervlakte , 
de zoogenaamde vaste landen , in alle richtingen als in een groot aantal 
eilanden verdeeld schijnen. In 1879 , tijdens eene nieuwe oppositie 
van Mars , vond schiaparelli zijne waarneming , gedurende de vorige 
gedaan , volkomen bevestigd ; hij nam de kanalen in hare gansche uit- 
gestrektheid waar en mat die grootendeels uit. 
In het jaar 1882 verraste diezelfde waarnemer de sterrekundigen 
met het bericht , dat hij gedurende de oppositie , in den winter van 
1881 tot 1882 voorgekomen, bij ongeveer zestig dezer kanalen eene 
eigenaardige verdubbeling had waargenomen. Soms rechts, soms links 
namelijk van eene reeds bestaande lijn , zag hij eerst eene nieuwe lijn 
ontstaan , die ongeveer gelijk en evenwijdig was aan de oorspronkelijke 
en slechts in enkele gevallen een weinig in uiterlijk en in richting 
daarvan verschilde. De onderlinge afstand van zulk een paar lijnen 
bedroeg gemiddeld van 6 tot 12 graden van den boog eens grooten 
cirkels, dus ongeveer 500 Kilometer. Ook zag men wel verdubbelingen 
waarbij die afstand kleiner was; maar het vermogen des kijkers liet 
niet toe deze afstanden met juistheid te bepalen. Somwijlen splitst 
zich een van de beide lijnen nogmaals in twee deelen van ongelijke 
lichtkracht en uitgestrektheid ; en in één geval zag men zelfs ook bij 
de andere eene dergelijke splitsing. Eenige paren dezer lijnen zijn zoo 
regelmatig , dat men ze zou houden voor evenwijdige lijnen , die met 
passer en liniaal getrokken zijn. 
Deze eigenaardige verschijnselen zijn in dit voorjaar , door de sterre- 
kundigen PERROTiN en thollon te Mzza, waargenomen en zij deden 
zich aan hen voor op dezelfde wijze als zij in 1881 — 82 te Milaan 
door schiaparelli zijn gezien. In het Bulletin Astronomique , T. III, 
pag. 824 deelen zij daaromtrent het volgende mede. 
