ZINTUIGSGEWAARWORDINGEN DER DIEREN. 
249 
Deze afdeeling krijgt dan wit licht zonder ultraviolet. De intensiteit 
van het licht is in heide afdeelingen gelijk. 
De proef leert nu , dat de afdeeling , waartoe de ultraviolette stralen 
toegang hebben , door de (lichtschuwe) dieren zeer sterk wordt ver- 
meden. Zij hoopen zich op in de andere afdeeling , onder de zwavel- 
koolstof. Een mensch zou in het licht van beide afdeelingen geen 
onderscheid zien. Het zijn dus wel degelijk de voor ons onzichtbare 
ultraviolette stralen , die op de lichtschuwe dieren een sterken (onaan- 
genamen) indruk maken. Voor de mieren is dit vermijden van ultra- 
violet reeds vóór graber door lubbock aangetoond. 
Gaat men nu de resultaten van graber’s proeven verder na, dan 
blijkt nog een ander merkwaardig feit. Evenals de lichtschuwe dieren 
de meest breekbare stralen van het spectrum vermijden , ontvluchten de 
lichtminnende dieren de minder breekbare stralen. Wanneer de eene 
afdeeling van den bak verlicht is door lichtrood glas en de andere 
door donkerblauw glas , dan zou men verwachten dat dieren die het 
licht zoeken (vinken, sommige vlinders, bijen, waterjuffers) zich bij 
voorkeur in het helderste gedeelte zouden ophouden. Maar het tegen- 
deel is het geval , de groote meerderheid bevindt zich steeds onder 
het blauwe glas, daar vindt men drie, vijf, negen maal meer indivi- 
duen dan onder het roode glas. De stralen uit het minder breekbare 
gedeelte van het spectrum moeten dus op deze dieren wel een zeer 
onaangenamen indruk maken , dat zij liever het betrekkelijk donkere 
blauw opzoeken dan zich op te houden in de rood verlichte ruimte. 
Of hebben wij hier te denken aan een voorliefde voor de ultraviolette 
stralen die door het blauwe glas worden doorgelaten ? De resultaten 
van de weinige proeven van graber hierover maken deze laatste op- 
vatting niet waarschijnlijk. 
Bij al de tot nu toe besproken proeven werden ziende dieren ge- 
bruikt , dieren met oogen. Is nu echter de prikkelbaarheid voor licht 
uitsluitend gebonden aan de aanwezigheid van oogen? Dat dit niet 
het geval is, was reeds vroeger aangetoond door de waarnemingen 
van HOFFMEisTER en darwin aan regenwormen. De regenworm bezit 
geen oogen en is toch voor licht zeer gevoelig en wel in dien zin 
dat hij het ontwijkt, graber vond bij proeven volgens zijne boven 
vermelde methode , dat het aantal wormen in de lichte afdeeling tot 
dat in de donkere afdeeling staat als 1 : 5,2. En tevens bleek dat 
deze gevoeligheid voor licht niet , zooals darwin meende , alleen geze- 
teld was in het vooreind van het dier , want wormen waarvan het 
