ZINTUIGSGEW AAR WORDINGEN DER DIEREN. 
253 
proeven op onthoofde bakkerstorren. De dieren overleven de operatie 
verscheiden uren en geven in dien toestand de duidelijkste blijken 
dat zij voor geluiden prikkelbaar zijn. Als zij stil liggen ontstaan er 
bij eiken vioolstreek plotselinge trekkingen met de pooten. 
Mogen wij hier nu wel van geluidsgewaarwording spreken ? Als een 
insekt , hetzij normaal of onthoofd , bij een plotseling geluid opschrikt 
of eenigerlei beweging maakt, is dat dan niet veeleer een reflex- 
beweging , zooals zij door eiken mechanischen prikkel ook zou ont- 
staan , en zouden dan in zulk een geval de door de lucht voortgeplante 
geluidsgolven niet als zulke mechanische prikkels kunnen werken ? 
Zeer aannemelijk is deze redenering niet. Wanneer men zeer sterke 
geluiden aanwendde (b. v. een pistoolschot) dan zou van een werking 
als gevoelsprikkel wel sprake kunnen zijn, doch dat de zwakke lucht- 
beweging, die door een trillende vioolsnaar ontstaat, tot een gevoels- 
prikkel aanleiding zou kunnen geven , is haast niet denkbaar. Doch 
graber was in staat door controleproeven deze opvatting van de zaak 
geheel uit te sluiten. Bij zijne proeven met waterinsekten bleek, dat 
golven in het water die niet met geluid gepaard gingen , zelfs als zij 
veel sterker waren dan de geluidsgolven bij mogelijkheid konden zijn , 
niet in staat waren de dieren op te schrikken, dat dus wel degelijk 
de geluidsgolven een specifieke geluidsgewaarwording moesten veroor- 
zaken. Merkwaardig is in dit opzicht een vergelijkende proef met 
Ephemeridenlarven en Corixa’s (een soort van waterwants). De eerste 
dieren zijn voor geluiden ongevoelig , de Corixa’s daarentegen zeer 
gevoelig. Laat men nu in een hoog aquarium , waarin zich beide soorten 
van dieren bevinden, een steentje in het water vallen op een slijkerigen 
bodem, dan worden overal waar het steentje langs valt , de larven door 
de beweging van het water opgeschrikt, terwijl de Corixa’s rustig 
blijven ook bij het aankomen van het steentje op den grond, daar er 
ook dan geen geluid ontstaat. Maar als op den bodem van het aqua- 
rium een plaatje glas ligt, waarop het steentje met een hoorbaren 
tik neerkomt , dan vluchten de Corixa’s , gedurende den val van het 
steentje rustig gebleven , op het oogenblik van het neerkomen in 
allerlei richtingen. Het geluid zelf, en dus niet de beweging van het 
water doet hen vluchten. 
Na zijne onderzoekingen over licht- en geluidsgewaarwording , heeft 
graber zich ook bezig gehouden met het onderzoek van het reuk- 
