254 
NIEUWE ONDERZOEKINGEN OVER DE 
vermogen bij lagere dieren l . Men kan hierbij verschillende methoden 
aanwenden. Vooreerst kan men de reukstof in de onmiddellijke nabij- 
heid van het dier brengen en nagaan hoe het dier zich ten opzichte 
daarvan gedraagt. Of ook kan men gebruik maken van dergelijke 
kastjes als graber bij zijn vroegere proeven gebruikte, doch met een 
geringe wijziging. Het kastje is in met elkaar communicerende af- 
deelingen verdeeld. Aan den buitenkant van het kastje bevindt zich 
een naar buiten uitstekend hokje , dat door een traliewerk van de 
inwendige ruimte gescheiden is , zoodat riekende stoffen die men in 
dat hokje brengt vrijelijk in het kastje kunnen doordringen. Men kan 
nu naar verkiezing dat hokje aan de eene of andere afdeeling be- 
vestigen , die afdeeling aldus parfumeren en nagaan of de dieren haar 
opzoeken of vermijden. 
Graber vond nu , dat over ’t algemeen insekten en andere onge- 
wervelden door riekende stoffen in hooge mate worden aangedaan. 
Huisjesslakken , bakkerstorren , bloedzuigers , regenwormen worden door 
een fijn glasstaafje , dat aan de punt met rozenolie of rosmarijnolie is 
bestreken en hun wordt voorgehouden , sterk afgestooten en maken 
krachtige bewegingen om den voor hen onaangenamen reuk te ont- 
wijken. De afdeeling , die geparfumeerd is met rozenolie of Limburger 
kaas of fijngemaakte wantsen wordt door mieren en bakkerstorren bij 
voorkeur niet bezocht. Het volksgeloof, dat de reuk van bier voor 
bakkerstorren aangenaam zou zijn en hen zou aantrekken , vond graber 
niet bevestigd; zij worden er integendeel door afgestooten. Over ’t 
geheel noemt graber slechts weinige gevallen , waarin hij een in ’t 
oog vallende aantrekking door een of andere riekende stof vond. 
Pyrrhocoris (een zandwants) wordt aangetrokken door Limburger kaas 
en door ammoniak. Anomala (een aan den meikever verwante tor) 
door boterzuur , Lucilia Caesar (gouden vlieg) door rottend vleesch , 
evenals tal van andere vliegen , Aphodius (een mestkever) door excre- 
menten en door asa foetida , enz. 
Waar is nu het orgaan voor dat reukvermogen gezeteld? Volgens 
de meest algemeene opvatting moeten bij de insekten de sprieten als 
zoodanig worden beschouwd. Graber’s proeven toonden aan dat de 
sprieten wel het voornaamste maar niet het eenige reukorgaan zijn , 
en dat men in dit opzicht onderscheid moet maken tusschen ver- 
schillende insekten en verschillende reukstoffen. Mieren , die in nor- 
Biolor/. Centralblatt. V. VII. 
