OVER DEN OORSPRONG DER CONTINENTEN. 
279 
1°. dat de vorm der continenten van de oudste perioden uit de 
geschiedenis der aarde af steeds dezelfde is gebleven , en 
2°. dat die der vastelanden daarentegen , d. w. z. de groote 
boven de zee uitstekende deelen der continenten , voortdurend 
verandering heeft ondergaan , 
blijft ons nog over , met een enkel woord de waarschijnlijke oorzaken 
te vermelden , die tot het ontstaan der continenten hebben aanleiding 
gegeven. 
Gelijk wij reeds in ons vorig opstel mededeelden , moet de scherpe 
afscheiding tusschen de continenten en de groote zeebekkens hoogst 
waarschijnlijk worden toegeschreven aan het naar beneden zakken van 
enorme stukken der vaste aardkorst langs groote spleten — een verschijn- 
sel , dat wij niet anders dan door het ontstaan van groote holten onder 
de genoemde deelen der aardoppervlakte verklaren kunnen. Vergelijking 
der verschillende hemellichamen heeft ons geleerd , dat onze planeet 
ongetwijfeld eenmaal in een toestand is geweest, waarin verscheidene 
van deze zich nog bevinden nl. in dien van een gloeiend vloeibaren 
bol , welke door verdichting uit een gaskogel ontstaan is. Door uit- 
straling der warmte in de hemelruimte moest deze bol zich lang- 
zamerhand af koelen , zich meer en meer samentrekken en aan de 
oppervlakte hard worden. Of tegenwoordig nog in het inwendige der 
aarde gloeiendvloeibare of gasvormige stoffen aanwezig zijn , laten wij 
in het midden ; dat in het binnenste van onze planeet echter een 
zeer hooge temperatuur heerscht en dat de heete aardkern zich nog 
steeds af koelt en samentrekt , daaraan kan niet getwijfeld worden. 
Het is nu gemakkelijk in te zien , dat door deze steeds voortdu- 
rende contractie de buitenste harde korst voor de heete aardkern ein- 
delijk te groot werd en over enorme uitgestrektheden naar beneden 
zakte. Het waren in deze naar beneden gezonken vlakten , dat het 
water, zoodra het uit den dampvormigen in den vloeibaren toestand 
overging , zich begon te verzamelen en tot het ontstaan der groote 
zeebekkens aanleiding gaf, terwijl enorme pilaren bij het ineenzakken 
der aardkorst staan bleven en de continenten vormden. 
Sedert hunne vorming moeten deze continenten door de voortdu- 
rende contractie der aarde aan kleinere opheffingen en dalingen on- 
derhevig zijn geweest ; in de opeenvolgende perioden ontstonden er 
over hunne oppervlakte telkens nieuwe spleten , langs welke eene 
verzakking der aardkorst plaats vond; telkens werden hierdoor nieuwe 
