SCHETS DER RESPIRATIE-THEORIE. 
DOOR 
Dr. J. J. LE ROY. 
In het begin der 17 d e eeuw leefde te Padua de hoogleeraar sanctorius 
sanctorinus , 1 die gedurende meer dan vijf en twintig jaren waar- 
nemingen deed op zich zelven en op anderen , waardoor hij de ver- 
anderingen in het lichaamsgewicht leerde kennen , die , na aftrek van 
het gebruikte voedsel en van de rechtstreeks waarneembare afschei- 
dingen , onafgebroken plaats hebben. De proefnemer bediende zich van 
eene balans of unster , waarmede op doelmatige wijs een stoel verbonden 
was en kwam zoo tot de ontdekking, dat het lichaamsgewicht, ook 
zonder dat het lichaam zichtbaar stofverlies lijdt , met elke minuut 
lichter wordt. Sanctorinus maakte zijne waarnemingen en gevolg- 
trekkingen, onder den vorm van aphorismen, bekend in een werk 
{Ars de Statica medicina ) , dat nog lang daarna zeer in aanzien was. 
Hij kwam tot het besluit , dat het gewichtsverlies moest toegeschreven 
worden aan stofverlies in onzichtbaren vorm , namelijk als gas , langs 
den weg van huid en longen. Zoo ontdekte sanctorinus langs zuiver 
proefondervindelijken weg het verschijnsel, dat door hem als »per- 
spiratio insensibilis” (onmerkbare perspiratie) werd aangeduid. 
Mogen de waarnemingen en gevolgtrekkingen van sanctorinus, in 
het licht der tegenwoordige methoden van onderzoek , min of meer 
aan bedenking onderhevig zijn , het verkregen resultaat is later ge- 
bleken volkomen juist te zijn ; en de hoofdgedachte in zijn experiment , 
waar het vóór alles op aankomt, was toen een belangrijk teeken 
des tijds. 
1 1561 — 1636 . 
