SCHETS DER RESPIRATIE-THEORIE. 
297 
Het was de tijd der renaissance, der wedergeboorte ook van het 
wijsgeerig denken. Het vast geloof, wellicht nit piëteit geboren, aan 
de onfeilbaarheid der vaderen begon te wankelen; en het scepticisme, 
belichaamd in montaigne 1 , hield zijne intreê. Boven zijn naam had 
deze eene weegschaal geplaatst en de vraag: »Que S 9 ais-je?” er onder. 
Die vraag was niet de uiting van eene onmannelijke twijfelmoedigheid , 
noch van zwartgallige twijfelzucht ; maar van den wijsgeerigen twijfel , 
die tot eene heilzame skepsis leidt, dat beteekent: »uit zijne oogen 
kijken”, onderzoek. 
De wetenschap van het leven werd nog beheerscht door galenus, 
die in de eerste eeuw onzer jaartelling leefde. In vesalius , 2 servet 8 
en harvey 4 was echter de geest der skepsis gevaren ; zij waagden 
het de meening te hebben , dat galenus bij al zijne onbetwistbare 
grootheid niettemin een feilbaar mensch geweest was. Zij bewandel- 
den daarom zelfstandig den weg van het vrije onderzoek en hebben 
den moed gehad voor hunne overtuiging te strijden en te lijden. 
Zoo kwam men , na eenige eeuwen van onvruchtbare schriftgeleerd- 
heid, gaandeweg weder op den goeden weg, dien ook galenus be- 
wandeld had, en trachtte men de natuur uit de bron zelve te leeren 
kennen. 
De methode van het natuur-onderzoek , die in proefneming en nauw- 
keurige observatie bestaat, ontwikkelde zich meer en meer en wordt 
nog altijd door voortdurende verbeteringen tot grootere volkomenheid 
gebracht. 
Sanctorinus pastte die methode toe op het vraagstuk der perspiratie , 
waarvan de longen-perspiratie een belangrijk bestanddeel is. Wij willen 
nagaan , hoe het onderzoek van deze longen-functie , de zoogenoemde 
ademhaling of respiratie , gaandeweg is uitgebreid en welke phasen 
het tot op dezen tijd doorloopen heeft. 
Men vindt in het lichaam twee goed onderscheiden stelsels van 
bloedvoerende buizen of vaten : de arteriën of slagaders en de venen 
of aders ; beider kleinste takken zijn onderling verbonden door een 
dicht netwerk van bloedbanen , de capillairen of haarvaten. 
Bij lijkopening vindt men de arteriën meerendeels ledig; op grond 
van welke onvolledige waarneming de Grieksche anatoom erasistratus 5 
1 1533—1592. 
4 1578—1657. 
2 1513 P— 1564. 
5 f 280 y. Chr. 
3 1509—1553. 
