298 
SCHETS DER RESPIEATIE-THEORIE. 
leerde , dat deze vaten met lucht gevuld waren , eene opvatting , die 
in den naam » arterie”, d. i. luchthuis, nog voortleeft. De ademhaling 
diende , volgens erasistratus , om de arteriën met lucht vol te pompen. 
Galenus vulde erasistratus’ onvolledige waarneming op het cadaver 
aan met observatie op het levend voorwerp en kwam tot de juiste 
slotsom , dat zoowel de arteriën als de venen bloed bevatten. Diens- 
volgens verviel ook de bestaande beschouwing omtrent de rol der 
ademhaling , en galenus verving haar door eene andere natuurkundige 
theorie , volgens welke de ademhaling diende om het lichaam door 
middel van de ingeademde lucht af te koelen en zoo te vrijwaren 
tegen den nadeeligen invloed der in het hart ontwikkelde warmte. 
Deze physische theorie van galenus heeft zeer lang burgerrecht gehad 
en voortgeleefd tot in den tijd van boerhaave. 1 
Veel minder ingang vond de mechanische theorie der ademhaling, 
volgens welke de ingeademde lucht diende om de platgedrukte longen 
te doen zwellen en daardoor de circulatie van het bloed mogelijk te 
maken. 
Eindelijk publiceerde de grondlegger der hedendaagsche scheikunde, 
de Franschman lavoisier 2 , in 1777, eene scheikundige theorie der 
ademhaling, waarvan het hoofdbeginsel tot op heden gehandhaafd is 
gebleven. 
Aan lavoisier zijn wij de nauwkeurige kennis der kort te voren 3 
ontdekte zuurstof verschuldigd , het gas , dat ongeveer één vijfde van 
het volumen van onzen dampkring uitmaakt , terwijl het overige ge- 
deelte hoofdzakelijk uit stikstof bestaat. 
Door de ontdekking der zuurstof en door de stelselmatige invoering 
van de weegschaal in de scheikundige praktijk was lavoisier er in 
geslaagd van het scheikundig proces der verbranding eene bevredigende 
verklaring te geven. Wanneer eene kaars verbrandt, wordt zij niet 
vernietigd ; het vaste lichaam verandert dan in gasvormige producten 
en een weinig asch. De gezamenlijke verbrandingsproducten , hoofd- 
zakelijk koolzuurgas en waterdamp , wegen meer dan de kaars woog. 
Daarentegen heeft de omringende lucht, in welke de verbranding 
plaats had, eene ge wichts ver mindering ondergaan: zij heeft namelijk 
een gedeelte van hare zuurstof verloren. De gewichtsvermeerdering der 
kaars door het verbrandingsproces is gelijk aan de gewichtsvermindering 
1 1668—1738. 2 1743—1794. 
3 In 1774, door priestley in Engeland en door scheele in Zweden. 
