SCHETS DEK- RESPIRATIE-THEORIE. 
299 
der omringende lucht : de uit de lucht verdwenen zuurstof heeft zich 
met de bestanddeelen der kaars scheikundig verbonden , van hare 
koolstof koolzuurgas en van hare waterstof water makende. Dit schei- 
kundig verbindingsproces gaat gepaard met de ontwikkeling van warmte , 
in dit geval in voldoende hoeveelheid om de eenmaal aangestoken 
gassen, die zich uit de kaars ontwikkelen, voort te laten gloeien. 
Naast dit snelle verbindingsproces, waarbij de warmte-ontwikkeling 
lichtverschijnselen, m. a. w. » verbranding” teweegbrengt, staat het 
langzame verbindingsproces, waarbij de warmte-ontwikkeling niet vol- 
doende is om gloeiing te veroorzaken. Kalium-metaal , dat met de 
lucht in aanraking is , slaat aan ; er vormt zich een huidje , dat 
eene verbinding van het metaal met de zuurstof der lucht is. Daarbij 
ontwikkelt zich warmte, doch niet genoeg om het metaal te doen 
gloeien. Wij hebben in het laatste geval met eene gewone oxydatie 
te doen. Principieel is tusschen het eigenlijk gezegde verbrandings- 
proces en het gewone oxydatie-proces geen verschil; het verschil, dat 
wij waarnemen , raakt slechts den uiterlijken vorm. 
Nadat lavoisier den wederkeerigen invloed , dien eene brandbare of 
oxydeerbare zelfstandigheid en de gewone lucht op elkaar uitoefenen , 
onderzocht had , breidde hij zijn onderzoek uit tot den invloed , dien 
het levende dier en de lucht op elkander uitoefenen. Hij vond, dat 
de lucht aan het dierlijk lichaam een gedeelte van hare zuurstof af- 
staat en omgekeerd koolzuurgas van het dier in ruil ontvangt. Lavoisier 
kwam daardoor op het denkbeeld de respiratie als een oxydatie-proces 
te beschouwen , eene langzame verbranding , voor welke de dampkrings- 
lucht de noodige zuurstof en het dierlijk lichaam, met name het bloed , 
de brandstof, nl. koolstof, leverde. De scheikundige verbindingswarmte , 
die zich hierbij moest ontwikkelen, gaf dan meteen rekenschap van 
de handhaving der dierlijke warmte. In een experimenteel onderzoek 
over warmte , dat lavoisier in verbinding met laplace ondernam , toetste 
hij zijne meening over de dierlijke warmte aan eenige proefnemingen 
op levende G-uineesche bigjes, zoogenoemde » marmotjes”, en vatte zijne 
uitkomsten samen in de volgende stelling: 
» Wanneer een dier in zijn gewone doen is; wanneer het gedurende 
geruimen tijd zonder te lijden kan leven in de hem omringende midden- 
stof; in ’t algemeen, wanneer de omstandigheden, waarin het zich 
bevindt , zijn bloed en zijne vochten niet merkbaar veranderen , zoodat 
het dierlijk samenstel na verscheidene uren geen merkbare verandering 
ondervindt ; dan is de handhaving der dierlijke warmte , althans voor 
