306 
SCHETS DER RESPIRATIE-THEORIE. 
arterieele. Het resultaat van claude bernard is door latere waarnemers 
nader bevestigd. 
Het respiratie-proces laat zich nu, volgens de theorie van magnus 
in twee deelen splitsen , waarvan het eene zijne rol speelt in de longen en 
het andere in de verschillende weefsels van het lichaam ; zoodat wij 
eene inwendige of weefsel- respiratie en eene uitwendige of /on^en-respiratie 
onderscheiden. De laatste omvat de gaswisseling, die plaats heeft tusschen 
de gassen der weefsel-bestanddeelen en die van het bloed; de eerste 
die , welke plaats heeft tusschen de dampkringslucht , met name de 
longenlucht, en de gassen van het bloed. Bij de gaswisseling in de 
weefsels wordt koolzuur uit de weefsels in het bloed en omgekeerd 
zuurstof uit het bloed in de weefsels opgenomen. Bij de gas wisseling 
in de longen gaat koolzuur uit het bloed in de lucht over en wordt 
omgekeerd zuurstof uit de lucht in het bloed opgenomen. 
De theorie der weefsel-respiratie is door rechtstreeksche proefneming 
geverifieerd. De weefsels van het dierlijk lichaam , evenzoo de hen samen- 
stellende bestanddeelen of cellen , hoewel van elkander afhankelijk , 
bezitten eene zekere autonomie. Een weefsel of deel van een weefsel, 
uit het levende lichaam verwijderd en dus van zijne natuurlijke 
omgeving gescheiden, houdt daarom niet onmiddellijk op te leven. 
Elk weefsel heeft ook dan nog een zekeren levensduur , het eene langer , 
het andere korter ; gelijk blijkt uit de omstandigheid , dat het nog 
een tijdlang zijne irritabiliteit behoudt, d. i. het vermogen om een 
of anderen prikkel , dien het ontvangt , in de gewone functie , aan het 
weefsel eigen , om te zetten. Zeer kort is de levensduur van het zenuw- 
weefsel, zeer lang daarentegen die van het spierweefsel. Reeds in de 
vorige eeuw heeft spallanzani, en in den nieuweren tijd paul bert, 
de verschillende weefsels van het dierlijk lichaam ten opzichte van 
hunne respiratie aan een afzonderlijk onderzoek onderworpen. Daaruit 
is gebleken , dat alle weefsels inderdaad zuurstof opnemen en koolzuur 
afgeven en dat de verschillende soorten van weefsels te dezen opzichte 
slechts verschillen van quantitatieven aard opleveren. 
Terwijl de theorie van magnus eene groote schrede voorwaarts is 
in de goede richting , bevat zij niettemin eene nieuwe dwaling in hare 
voorstelling van de wijze , waarop de gaswisseling in het bloed tot 
stand komt. Magnus bracht namelijk het opnemen van zuurstof en 
koolzuur in het bloed terug tot de gewone absorptie-verschijnselen en 
stelde de betrekking, der zuurstof en van het koolzuur tot het bloed 
ongeveer op ééne lijn met die van zuurstof en koolzuur ten opzichte 
